لعنتشدگان و راندگانند و به سبب اعمالشان در لجنزار كفر غرقه شدهاند .
«
فَما لَكُمْ فِي الْمُنافِقِينَ فِئَتَيْنِ
- چيست شما را كه دربارهء منافقان دو گروه شدهايد . » يعنى چرا دو موضع انتخاب كردهايد ؟
«
وَ اللَّهُ أَرْكَسَهُمْ بِما كَسَبُوا
- و حال آنكه خدا آنان را به سبب كردارشان مردود ساخته است . » يعنى اعمالى كه سابقا از آنها سر زده ايشان را به وادى ضلالت افكنده است .
از سفاهت است اگر تصور شود كه نزديكى با اهل نفاق سبب هدايتشان مىشود . زيرا از آن زمان كه از پيامبر فاصله گرفتند خداوند آنان را گمراه ساخت بنا بر اين راهى براى اصلاحشان موجود نيست .
«
أَ تُرِيدُونَ أَنْ تَهْدُوا مَنْ أَضَلَّ اللَّهُ وَ مَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَلَنْ تَجِدَ لَهُ سَبِيلًا
- آيا مىخواهيد كسى را كه خدا گمراه كرده است ، هدايت كنيد ؟ تو راهى پيش پاى كسى كه خداوند گمراه كرده است نتوانى نهاد . »
هجرت جدايى و پيوند
[ 89 ] كار اينان به اينجا پايان نمىيابد . اينان مىخواهند شما را گمراه كنند و به جبههء نفاق كشند تا همه مانند آنان گرديد .
«
وَدُّوا لَوْ تَكْفُرُونَ كَما كَفَرُوا فَتَكُونُونَ سَواءً فَلا تَتَّخِذُوا مِنْهُمْ أَوْلِياءَ حَتَّى يُهاجِرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ
- دوست دارند هم چنان كه خود به راه كفر مىروند ، شما نيز كافر شويد ، تا برابر گرديد . پس با هيچ يك از آنان دوستى مكنيد ، تا آن گاه كه در راه خدا مهاجرت كنند . » مهاجرت در راه خدا راه جدايى از جامعهء نفاق و پيوستن به جامعه نبوت و حل شدن در آن است . ولى اگر مهاجرت نكردند در هر جا كه ممكن است به آنان ملحق شويد تا به حياتشان پايان دهيد . زيرا آنان به زودى و ناگهان بر سر شما خواهند