باشد . ولى اينكه ادعا شده اثرى از اين روايات در كتب معتبر نيست ، اين موارد بيش از چند مورد نيست و با يك نگاه به فهرست فنى كه براى حديقة الشيعة تهيه شده ، مىتوان اين مسأله را اثبات كرد . همچنين تذكر اين نكته لازم است كه هر حديث ضعيف را نبايد ساختگى پنداشت . چه بسا ضعف قرائن داخلى روايات را بتوان با قرائن خارجى تقويت كرد ؛ بويژه احاديثى كه ضعف آن به سبب مجهول بودن راوى يا عدم تصريح علماى رجال به مدح و ذم او باشد . اما دربارهء روايات قسمت نكوهش صوفيه ، بايد گفت كه از بيست و دو حديث فقط مأخذ هفت حديث را در متون فعلى شيعه نيافتيم و آنها احاديثى است كه صاحب حديقة الشيعة به كتابهاى ايجاز المطالب ، الهادى الى النجاة ، الفصول التامه و الرد على الحلاج از شيخ مفيد ارجاع داده است ، كه فعلا اطلاعى از اين كتابها در دست نيست .
6 - سبك نگارش حديقة الشيعة يكى از دلايل مخالفان انتساب حديقة الشيعة به اردبيلى ، سبك و اسلوب كتاب است . علامهء خوانسارى در اين باره مىنويسد : « تأليف كتاب به اين سبك و زبان بعيد است از كسى مثل مقدس اردبيلى باشد كه در نجف - از بلاد عربى است - مىزيسته . . . » « 1 » همچنين علامهء شعرانى نيز به همين استدلال تمسك جسته است : « . . . آن اخبار ضعاف و بىاصل را با عبارت فارسى فصيح نمىتوان به عالمى مدقق نسبت داد كه اصلا آذربايجانى بود و در نجف اشرف پرورش يافت . و ما هرگز احتمال نمىدهيم محقق اردبيلى ، تأليف ديگرى را انتحال كند و چون با آن علم و تقوا و شهرت و قبول عامه و جاه و عزت كه داشت ، حاجت نبود كتابى ضعيف را به خويش نسبت دهد . . . » . « 2 »
البته با مقايسهء سبك نگارش حديقة الشيعة با نگارشهاى فارسى محقق اردبيلى ، مىتوان گفت كه هرچند سبكها مقدارى با هم فرق مىكند ، ولى در آن حدى نيست كه از اين طريق كتاب حديقة الشيعة را از او نفى كرد ؛ بخصوص اينكه حديقة الشيعة آخرين
هامش
( 1 ) - « روضات الجنات » ، ج 1 ، ص 83 .
( 2 ) - « تفسير ابو الفتوح رازى » ، ج 1 ، ص 13