كردهاند و در اين امر هيچ گونه خلافى وجود ندارد » . « 1 » حال آنكه در حديقة الشيعة آمده است : « . . . ميرزا مخدوم شريفى مشهور - كه در مكه مشرفه منصب نقابت و خطابت داشت و اظهار تسنن تا به حدى مىكرد كه نواقض الروافض نوشت و در آنجا چيزى چند ذكر نمود و افتراها كرد كه هيچ ناصبى نكند و نگويد - در حال مردن به محرمى وصيت كرد كه مرا غسل و كفن و دفن به روش اماميه خواهيد كرد . و آن مرد گفت تو هرگاه به اين عقيده بودى ، آنها را چرا مىگفتى و مىنوشتى ؟ آهى كشيده اشك به چشم آورده گفت :
حب جاه . سه بار اين بگفت و جان سپرد » . « 2 »
ولى اينكه گفته شده كه در سال وفات ميرزا مخدوم هيچ گونه خلافى وجود ندارد ، اين ادعا به صحت نرسيده است . چرا كه صاحب كشف الظنون كه نزديك به عصر ميرزا مخدوم بوده ، در معرفى كتاب ذخيره العقبى فى ذم الدنيا - كه از تأليفات ميرزا مخدوم است - تصريح كرده كه سال وفات او 988 است : « ذخيرة العقبى فى ذم الدنيا ، تسع مقالات لمعين الدين اشرف المعروف بميرزا مخدوم ، المتوفى سنة 988 ثمان و ثمانين و تسعمائة الفه للسلطان مراد خان و اهداه اليه . . . » . « 3 »
4 - در حديقة الشيعة صوفيان را ، به كنايه ، از پيروان محمود پيسخانى معرفى مىكند كه حاكى از آن است كه نويسندهء اين كتاب بعد از واقعهء پيسخانيان مىزيسته و مقدس اردبيلى متوفاى 993 ه . ق نمىتواند باشد .
نويسندهاى كه اين اشكال را مطرح ساخته ، با ذهنيت جعلى بودن حديقة الشيعة به بررسى آن پرداخته است و براى همين مىكوشد تا از كوچكترين شواهد براى اثبات نظريهء خود استفاده نمايد و يا دليلى ، هرچند دور از احتمال ، براى آن ارائه كند . لذا در اين خصوص طورى استدلال كرده كه خواننده اگر بىاطلاع از تاريخ باشد ، تصور مىكند كه
هامش
( 1 ) - « مجله معارف » ، دوره دوم ، ش 3 ، ص 115
( 2 ) - « حديقة الشيعة » ، ص 780
( 3 ) - « كشف الظنون » ، ج 1 ، ص 823