دعوى نفى انيّت خود و اثبات انيّت غير خود كردهاند و هو المطلوب » . « 1 »
البته حتى در صورت اثبات صحت سقايى و دربانى و شاگردى سران صوفيه براى امام معصوم عليه السّلام ، بازهم دليل نمىشود كه آن افراد تأييد و توثيق شوند و روش آنها براى ما الگو قرار گيرد . به هر حال آنچه در حديقة الشيعة آمده با كتاب « اثبات واجب » محقق اردبيلى تطبيق نمىكند ، بلكه اردبيلى تصريح مىكند كه « . . . جميع فرق منسوبند به آن حضرت ( على عليه السّلام ) در اصول كلامى و فروع فقهى . و همچنين متصوفه در تصفيهء علم باطنى ، به واسطهء آنكه سلسلهء مشايخ به او منتهى مىشود » . « 2 »
اما كتاب « رسالهء در رد صوفيه » را كه صاحب مرآة الكتب به نقل از امل الآمل شيخ حر عاملى به مقدس اردبيلى نسبت داده ، اساسى ندارد و در امل الآمل چنين كتابى جزو تأليفات اردبيلى نيامده است « 3 » و احتمالا با كتاب احمد بن محمد تونى - كه با احمد بن محمد اردبيلى شجاعت اسمى دارد و در همان صفحه نيز ذكر شده - اشتباه گرفته شده است .
رسالهاى در رد تصوف از مولانا احمد اردبيلى غير از مولانا مقدس اردبيلى است ؛ چرا كه در آن رساله به كتاب توضيح المشربين و تنقيح المذهبين ارجاع داده و همانطور كه صاحب الذّريعة تصريح كرده ، توضيح المشربين بعد از 1050 ه . ق تأليف شده است . « 4 » پس نظر قريب به واقع اين است كه مقدس اردبيلى عليه صوفيه كتابى ننوشته و
هامش
( 1 ) - « اوصاف الاشراف » ، ص 66 و 67 ، تصحيح سيد نصر اللّه تقوى ، چاپ كتابخانهء طهران ، 1306 همچنين دربارهء ابو يزيد بسطامى و بعضى توجيهات كه در اين خصوص شده ، مراجعه كنيد به : « انوار المواهب » ، علامه على اكبر نهاوندى ، ص 542 ، چاپ محمودى ؛ « احقاق الحق » ، ج 3 ، ص 175 تعليقات آيت اللّه العظمى مرعشى نجفى ؛ « مناقب ابن شهر آشوب » ، ج 4 ، ص 248 .
( 2 ) - « اثبات واجب » ، نسخهء خطى آستان قدس رضوى ، ص 93 و نسخهء خطى كتابخانهء آيت اللّه گلپايگانى ، ص 67
( 3 ) - « امل الآمل » ، ج 2 ، ص 23
( 4 ) - « الذّريعة » ، ج 4 ، ص 495