شصت نسخهء خطى تاكنون شناسايى شده كه قديمترين نسخهء آن سال 1074 ه . ق است . اين نسخه در كتابخانهء لوسآنجلس آمريكا نگهدارى مىشود . « 1 » البته نسخهاى ناقص هم در كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى وجود دارد كه احتمال مىدهند كتابت آن در قرن دهم هجرى باشد . « 2 » در اواسط قرن يازدهم هجرى ملا معز اردستانى ( زنده در سال 1058 ه . ق ) كه اطلاع زيادى از زندگى او در دست نيست ، كتاب كاشف الحق را كه تفاوت مختصرى با حديقة الشيعة دارد و حدود صد و پنجاه بيت شعر به مناسبتهاى مختلف در آن آمده ، نگاشته و به سلطان ابو المظفر عبد اللّه قطب شاه ( م 1083 ه . ق ) حكمران شيعه مذهب غلكندهء هند تقديم داشته است . « 3 »
كهنترين نسخهاى كه از كاشف الحق سراغ داريم ، نسخهء خطى مدرسهء حجتيهء قم است كه در سال 1065 ه . ق كتابت شده است . « 4 » برخى از پژوهشگران با تمسك به قدمت نسخهء كاشف الحق و عدم شناسايى نسخهاى از حديقة الشيعة قبل از سال 1058 ه . ق ، صحت انتساب كتاب را به ملا معزّ اردستانى تأييد كرده و گفتهاند حديقة الشيعة تحريفشدهء كاشف الحق است . « 5 » شاه محمد دارابى ( م 1130 ه . ق ) ادعا كرده كه :
« حقير در هند بود كه ملا معز اردستانى اين تأليف مىكرد تا آنكه در تاريخ آخر سنه اربع و مائة و الف در اصفهان ديد كه همان تأليف ملا معز است كه با بعض ملحقات به نام ملا شده » « 6 » است . و به جمعى از علماى معاصر ملا معز اردستانى ، از جمله ملا محمد باقر سبزوارى ، معروف به محقق سبزوارى ( م 1090 ه . ق ) و ملا محمود خراسانى نيز نسبت
هامش
( 1 ) - فهرست دانشگاه تهران ، ج 11 ، ص 32
( 2 ) - « فهرست مجلس » ، ج 17 ، ص 175
( 3 ) - « كاشف الحق » ، نسخه خطى مدرسه حجتيه ، ص 2
( 4 ) - در اين مقاله نيز ملاك كار ما و ارجاعات به كاشف الحق ، همين نسخه است .
( 5 ) - « الذّريعة » ، ج 6 ، ص 386
( 6 ) - حاشيهء « مقامات السالكين » ( مخطوط ) « مورد ششم » . اين كتاب را يكى از فضلاى محترم حوزهء علميه قم در دست تصحيح دارد و به زودى چاپ مىشود .