گفتنى است كه براى مسجد ، ستونهاى سنگى مرمرين را از قسطنطنيه آوردند ؛
صحن مسجد جمعا شامل 44 عدد ستون بود . همچنين براى مسجد گلدسته بزرگ كنونى را به سبك عثمانى ساختند كه بىشباهت به مداد نيست ؛ روى اين گلدسته دو لوحه به خط سلطان عبدالمجيد خان قرار داده شده است .
* * * ولى سخن گفتن از بارگاه حسينى بدون پرداختن به اطاقى كه مجاور سرمبارك است ، كامل نمىشود ؛ اين اطاق را عباس حلمى دوم « 1 » براى نگهدارى مجموعهاى از آثار شريف نبوى كه در سال 1305 هجرى به بارگاه حسينى منتقل شده و در گنجهاى در ديوار جنوب غربى قبر مبارك حفظ شده بود ، بنا كرد .
اين اطاق اكنون با قالىهاى نفيسى فرش شده و در آن چلچراغها و لوسترهاى بلورى بسيار نادرى قرار دارد و ديوارهاى آن پوشيده با سنگ مرمر ابلق است ؛ در اين اطاق محراب كوچكى وجود دارد كه داراى گنجهاى ديوارى به صورت رفّ فرورفته در ديوارى است كه با كلاف آهنى محكم شده و با بافتهاى يشمى ، پوشانده شده است . اين رفّ داراى دربى از چوب گردو است كه با عاج و صدف و آبنوس مرصّع كارى شده است و بر فراز درب با حروفى از عاج اين آيه نوشته شده است : «
إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَماناتِ إِلى أَهْلِها
» ( سوره النساء - 58 ) ( خدا به شما فرمان مىدهد كه سپردهها را به صاحبان آنها برگردانيد . )
هامش
( 1 ) - عباس حلمى بن توفيق بن اسماعيل نوادهء محمدعلى كه او را الخديوى عباس حلمى دوم مىناميدند يكى از كسانى است كه برمصر حكومت كردند ؛ در سال 1874 م . در قاهره بهدنيا آمد و در مدرسه عابدين تحصيل كرد و پس از وفات پدرش در سال 1891 م . با ارادهء سلطانى آستانه ] دربار عثمانى ] ، عهدهدار خديوى مصر شد . هنگامى كه جنگ جهانى اول آغاز شد در اروپا بود به همين دليل بازگشتش عقب افتاد لذا حكومت بريتانيا كه در آن زمان سلطهء خود را برمصر هم گسترش داده بود ، او را خلع كرد و به جاى وى فؤاد را برگمارد . او در لوزان سويس مستقر شد و بقيهء عمر را به عنوان مهاجر در آنجا گذراند و در سال 1944 م . [ حدود 1390 هجرى قمرى ] وفات يافت . جنازهء او را به قاهره منتقل كردند تا در آنجا بهخاك سپرده شود ، نگاه كنيد به : الاعلام 3 : 261 .