داشت ؛ در اين ميان تنها مصر مانده بود كه خداوند آنرا محل ثبات و آرامش خود بر روى زمين ساخته بود . مصر ، دژ اسلام و دارالامان آن گشته بود .
در فضايل مصر ، روايات بسيارى وارد شده و خداوند متعال در موارد متعددى در قرآن كريم از آن ياد كرده است « 1 » . همچنانكه دربارهء حضرت عيسى ( ع ) نقل شده كه
هامش
( 1 ) - السيوطى يادآور شده كه در قرآن كريم بيش از سى بار نام مصر آورده شده كه برخى از آنها به صراحت و برخى نيز به كنايه است ؛ موارد صريح شامل :« اهْبِطُوا مِصْراً» ( سوره بقره - 61 ) ( پس به شهر [ مصر ] فرود آييد ) و« أَنْ تَبَوَّءا لِقَوْمِكُما بِمِصْرَ بُيُوتاً» ( سوره يونس - 87 ) ( شما دو تن براى قوم خود در مصر خانههايى ترتيب دهيد ) و« اشْتَراهُ مِنْ مِصْرَ» ( سوره يوسف - 21 ) ( و آنرا از مصر خريده بود ) و« ادْخُلُوا مِصْرَ »( سوره يوسف - 99 ) ( و داخل مصر شويد ) و« أَ لَيْسَ لِي مُلْكُ مِصْرَ »( الزخرف - 51 ) ( آيا پادشاهى مصر از آن من نيست ؟ ) و موارد كنايى عبارتست از : «وَ قالَ نِسْوَةٌ فِي الْمَدِينَةِ» ( سوره يوسف - 30 ) ( و دستهاى از زنان در شهر گفتند ) و« وَ دَخَلَ الْمَدِينَةَ »( سوره القصص - 15 ) ( و داخل شهر شد ) و« فَأَصْبَحَ فِي الْمَدِينَةِ »( سوره القصص - 18 ) ( صبحگاهان در شهر بود . ) و« وَ جاءَ رَجُلٌ مِنْ أَقْصَى الْمَدِينَةِ يَسْعى »( سوره القصص - 20 ) ( از دورافتادهترين [ نقطه ] شهر مردى دوان دوان آمد ) و« لَمَكْرٌ مَكَرْتُمُوهُ فِي الْمَدِينَةِ »( سوره اعراف - 123 ) ( اين نيرنگى است كه در شهر به راه انداختهايد . ) و« آوَيْناهُما إِلى رَبْوَةٍ »( المؤمنون - 50 ) ( و آن دو را در سرزمين بلندى جاى داديم . ) و« اجْعَلْنِي عَلى خَزائِنِ الْأَرْضِ» ( سوره يوسف - 55 ) ( مرا بر خزانههاى اين سرزمين بگمار . ) و« إِنَّ فِرْعَوْنَ عَلا فِي الْأَرْضِ »( سوره القصص - 4 ) ( فرعون در سرزمين [ مصر ] سر برافراشت . ) و« وَ نُرِيدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا فِي الْأَرْضِ» ( القصص - 5 ) ( و خواستيم بر كسانى كه در آن سرزمين فرو دستشده بودند منت نهيم و . . . ) و« نُمَكِّنَ لَهُمْ فِي الْأَرْضِ »( القصص - 6 ) ( و در زمين قدرتشان دهيم . ) و« إِلَّا أَنْ تَكُونَ جَبَّاراً فِي الْأَرْضِ» ( القصص - 19 ) ( تو مىخواهى در اين سرزمين فقط زورگو باشى . ) و« الْيَوْمَ ظاهِرِينَ فِي الْأَرْضِ »( سوره غافر - 29 ) ( امروز در اين سرزمين مسلطيد . ) و« أَوْ أَنْ يُظْهِرَ فِي الْأَرْضِ الْفَسادَ» ( سوره غافر - 26 ) ( يا در اين سرزمين فساد كند . ) و« وَ يَسْتَخْلِفَكُمْ فِي الْأَرْضِ» ( سوره الاعراف - 129 ) ( شما را روى زمين جانشين [ آنان ] سازد ) و« لِيُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ »( سوره الاعراف - 127 ) ( تا در اين سرزمين فساد كنند ) و« كانُوا يُسْتَضْعَفُونَ مَشارِقَ الْأَرْضِ وَ مَغارِبَهَا» ( سوره الاعراف - 137 ) ( و به آن گروهى كه پيوسته تضعيف مىشدند [ بخشهاى ] باختر و خاورى سرزمين [ فلسطين ] را . . . ) و «يُرِيدُ أَنْ يُخْرِجَكُمْ مِنْ أَرْضِكُمْ »( سوره الاعراف - 110 و سوره الشعراء - 35 ) ( مىخواهد شما را از سرزمينتان بيرون كند . ) و« فَأَخْرَجْناهُمْ مِنْ جَنَّاتٍ وَ عُيُونٍ * وَ كُنُوزٍ وَ مَقامٍ كَرِيمٍ» ( سوره الشعراء - آيات 57 و 58 ) ( سرانجام ما آنان را از باغستانها و چشمهسارها * و گنجينهها و جايگاههاى پر ناز و نعمت بيرون كرديم ) و« كَمْ تَرَكُوا مِنْ جَنَّاتٍ وَ عُيُونٍ * وَ زُرُوعٍ وَ مَقامٍ كَرِيمٍ »( الدخان - آيات 25 و 26 ) ( [ وه ! ] چه باغها و چشمهسارانى [ كه آنها بعد از خود ] بر جاى نهادند * و كشتزارها و جايگاههاى نيكو ) و« مُبَوَّأَ صِدْقٍ» ( يونس - 93 ) ( جايگاههاى نيكو ) و« كَمَثَلِ جَنَّةٍ بِرَبْوَةٍ» ( سوره بقره - 265 ) ( مَثل باغى است كه بر فراز پشتهاى قرار دارد . ) و «ادْخُلُوا الْأَرْضَ الْمُقَدَّسَةَ »( سوره مائده - 21 ) ( به سرزمين مقدس درآييد . ) و« نَسُوقُ الْماءَ إِلَى الْأَرْضِ الْجُرُزِ »( سوره السجده - 27 ) ( باران را به سوى زمين باير مىرانيم ) و« وَ قَدْ أَحْسَنَ بِي إِذْ أَخْرَجَنِي مِنَ السِّجْنِ وَ جاءَ بِكُمْ مِنَ الْبَدْوِ» ( سوره يوسف - 100 ) ( و به من احسان كرد آنگاه كه مرا از زندان خارج ساخت و شما را از بيابان [ كنعان به مصر ] باز آورد . ) شام را بيابان قرار داد و مصر را مصر و شهر ناميد . نورالابصار : 354 به نقل از حسن المحاضرة ( السيوطى ) .