گفتند ، و در آن هنگام كه كشته شدن براى ايشان نوشته شد ، براى رسيدن به شهادت شتاب ورزيدند ، و حتى اگر شما هم به ميدان نمىآمديد باز چنين بود .
خدا مىتواند رسالت خود را بدون هيچ فداكارى پيروز گرداند ، ولى چنين نمىكند ؛ آيا مىدانى حكمت آن چيست ! اهميتى است كه فداكاريها در بازشناختن عناصر منافق و در پاكيزه كردن قلبهاى عناصر مؤمن دارد .
«
وَ لِيَبْتَلِيَ اللَّهُ ما فِي صُدُورِكُمْ وَ لِيُمَحِّصَ ما فِي قُلُوبِكُمْ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ
- و تا خدا آنچه را كه در سينههاى شما است بيازمايد ، و آنچه را كه در قلبهاى شما است در معرض امتحان قرار دهد ، و خدا به آنچه در سينهها است آگاه است . »
نقش گناهان در شكست
[ 155 ] آنچه باقى مىماند دانستن سببهايى كه در آن سوى شكست خوردن يك گروه و آرامش طايفهء ديگر قرار دارد و اين كه آيا اينها سببهاى موقتى است كه بنا بر ايستارهاى طرفين در ميدان جنگ فراهم مىشود ، يا به آن سوى ميدان امتداد پيدا مىكند .
پاسخ : بلكه امتدادى از پيش از جنگ است ، و نبرد چيزى جز آتشى نيست كه زر را از بار آن جدا مىكند : مرد مؤمنى كه به صورت كامل تحمل مسئوليتهاى ايمانى خود را مىكند ، آن كس است كه در ميدان نبرد استوار بر جاى خود مىماند ، اما آن كس كه ملتزم و متعهد به واجبات ايمانى خود نيست و در بند كسب گناهان است ، / 684 در ميدان نبرد دچار شكست مىشود .
«
إِنَّ الَّذِينَ تَوَلَّوْا مِنْكُمْ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعانِ إِنَّمَا اسْتَزَلَّهُمُ الشَّيْطانُ بِبَعْضِ ما كَسَبُوا
- كسانى از شما كه روز رسيدن دو گروه به يكديگر پشت كردند ، شيطان ايشان را به سبب بعضى از آنچه كسب كرده بودند ، آنان را متزلزل كرد و لغزاند . » آنان بديهايى براى خود كسب كردند و اين بديها راه ورود شيطان به