مىشوند . پس بر ايشان لازم است كه سست نشوند و فكر شكست خوردن و نوميدى به جانهاى آنان راه پيدا نكند ، و نيز بر ايشان واجب است كه از بعضى زيانها ناراحت نشوند ، چه به زودى سود پيروزى زيانهاى كوچك را جبران خواهد كرد .
«
وَ لا تَهِنُوا وَ لا تَحْزَنُوا وَ أَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ
- سستى مكنيد و اندوهگين مشويد ، و اگر مؤمن باشيد دست دست شما است . » [ 140 ] يكى از اين سنتها آن است كه برترى و پيروزى با تصادف يا بدون فداكارى حاصل نمىشود ، / 666 بلكه بايد آمادگى زخم خوردن و دانستن اين مطلب در ميان مؤمنان باشد كه دشمنان نيز به نوبهء خود آمادگى دارند و نبايد از آن گريخت .
«
إِنْ يَمْسَسْكُمْ قَرْحٌ فَقَدْ مَسَّ الْقَوْمَ قَرْحٌ مِثْلُهُ
- اگر به شما زخمى رسيده ، به آن گروه نيز زخمى همانند آن رسيده است . » مهم دانستن اين مطلب است كه دشمن تو نيز در معرض مصيبتى چون تو قرار دارد ، و همچون تو از سستى و شكست هراس دارد ، و پيروزى از آن كسى است كه بيشتر دوام كند و در برابر درد بردبار باشد ، تا دشمن بردبارى خود را از كف بدهد و ديگر قدرت مقاومت نداشته باشد .
سپس بايد دانست كه زندگى ملك هيچ كس نيست ، و اين كه گفته مىشود فلان شاه يا رئيس يا نظام يا طايفه و گروه فلانى بر سرزمينى حاكم است ، اين بدان نيست كه چنين فرمانروايى مستمر خواهد بود ، بلكه اين كسان از آن روى به فرمانروايى دست يافتند كه از داشتن لوازم رهبرى برخوردار بودند ، و ممكن است تو نيز چنين باشى و جانشين ايشان شوى .
آنچه حقيقة اهميت دارد ، اين است كه بايد از اين اعتقاد خود را خلاص كنيم كه واقعيت باقى مىماند ، و اعتقاد جزمى به آن داشته باشيم كه تنها حقيقت باقى و برقرار مىماند .
«
وَ تِلْكَ الْأَيَّامُ نُداوِلُها بَيْنَ النَّاسِ
- و اين روزها را ميان مردم دست به دست مىگردانيم . »