/ 49
قرآن حكيم و اثبات معانى آن
آيا وسايل اثبات لغوى كه مىتوانيم براى فهم قرآن حكيم به آنها اعتماد كنيم ، چگونه است ؟ سه اثبات اساسى براى معنى قرآن در اختيار داريم : لغت و زبان ، سياق ، و تفسير مضمون .
الف : لغت و زبان
على رغم اين كه زبان عربى ، از آن رو كه براى بيان هر حقيقت لفظى نزديك در اختيار ما قرار مىدهد كه با آن مناسبت تمام دارد ، و اين كه اعراب براى هر تطوّر و تكاملى كه در يك چيز به وجود مىآيد لفظى ويژهء آن برگزيدهاند كه آن حقيقت را در آن حال تطور و تكامل آشكار مىسازد ، كلمات عربى همراه با يك پيچيدگى و پوشيدگى است ، كه سبب از بين رفتن راهنمايى لفظ و سايههاى آن مىشود ، و اعراب كنونى آن حدت احساسى را ندارند كه پيش از اين مايهء تميز دادن ميان دو لفظ « قرب - نزديك شد » و « اقترب » يا ميان « فكر - انديشيد » و « افتكر » مىشد ، و حتى اكنون از تفاوت ميان معانى دو كلمهء « سار » و « سارب » يا « دلك » و « اولج » و نظاير اينها عاجزيم .
و سبب اين امر :
/ 50 - اولا : كثرت به كار گرفتن الفاظ در جز معانى ادبى آنها ، پس در آن