آن مىمانند و عذابشان سبك نمىشود و مهلتى به آنان نخواهند داد . » يعنى مهلتى براى تجديد نظر در واقعيت ايشان داده نمىشود ، و اين سبب ارتداد ايشان از رسالت پس از علم پيدا كردن به آن است .
/ 611
ميان بخشندگى و توبه
[ 89 ] و اين واقعيت تلخى كه پايان كار خائنان به رسالت به آن مىانجامد ، بدان معنى نيست كه درهاى رحمت خدا بر روى ايشان بسته شده است ؛ هرگز ! رحمت خدا گسترده است ، ولى بر ايشان واجب است كه توبه كنند و به اصلاح آنچه با اعمال سابق خود تباه كردهاند بپردازند ، مثلا در آن بكوشند كه كسانى را كه به تأثير ايشان گمراه شدهاند به راه راست بازآرند .
«
إِلَّا الَّذِينَ تابُوا مِنْ بَعْدِ ذلِكَ وَ أَصْلَحُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ
- مگر كسانى كه پس از آن توبه كردند و نيك شدند و به اصلاح تباهيها پرداختند ( كه دربارهء آنان ) خدا آمرزنده و مهربان است . » [ 90 ] اگر خيانتكاران نسبت به دين در مراحل نخستين زندگى خود توبه كنند كه توبه در اصلاح مردم تأثير دارد ، و رسالت هنوز تازه است ، و اين توبه خالص براى خدا و دليلى بر دگرگون شدن ايستار ايشان باشد ، چنين توبهاى پذيرفته خواهد شد . ولى اگر بر گمراهى باقى ماندند ، و به همهء تباهيهاى ممكن عليه رسالت پرداختند ، و چون رسالت منتشر شد و همهء جايگاههاى خود را از دست دادند در صدد توبه بر آمدند تا مهر و محبت رسالت تازه را به خود جلب كنند ، توبهء اين گونه كسان پذيرفته نخواهد شد ، چرا كه توبهء ايشان براى خدا نيست بلكه براى پوشاندن شكستهاى ايشان است .
«
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بَعْدَ إِيمانِهِمْ ثُمَّ ازْدادُوا كُفْراً لَنْ تُقْبَلَ تَوْبَتُهُمْ وَ أُولئِكَ هُمُ الضَّالُّونَ
- كسانى كه پس از ايمان آوردن كافر شدند ، و بر كفر خود افزودهاند ، هرگز توبهشان پذيرفته نخواهد شد ، و چنين كسان گمراهانند . » يعنى هرگز به هدايت دست نخواهند يافت و توبهء آنان حقيقى نيست و