حكمت بالغه و مصلحت عامه صورتپذير مىشود .
[ 74 ] «
يَخْتَصُّ بِرَحْمَتِهِ مَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ
- هر كه را بخواهد ، به رحمت خود مخصوص مىگرداند ، و فضل و بخشندگى خدا بزرگ است . » [ 75 ] به همين سبب است كه خدا گاهى قوم يهود را برمىگزيند و گاهى قوم عرب را ، و طبعا از نژاد خاصى بودن بخشى از رسالت آسمانى ايشان نبوده است ، به دليل آنكه بعضى از ايشان - كه به خوبى متمسّك به رسالت خويش بودند - امانت را به صاحب آن بازمىگرداندند ، حتى اگر مقادير فراوانى از طلا مىبود .
«
وَ مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ مَنْ إِنْ تَأْمَنْهُ بِقِنْطارٍ يُؤَدِّهِ إِلَيْكَ وَ مِنْهُمْ مَنْ إِنْ تَأْمَنْهُ بِدِينارٍ لا يُؤَدِّهِ إِلَيْكَ إِلَّا ما دُمْتَ عَلَيْهِ قائِماً
- و از اهل كتاب گروهى چنانند كه اگر مال فراوان به نزدشان به امانت سپارى ، آن را به تو بازدهند ، و گروهى چنانند كه اگر بر دينارى امينشان دارى ، آن را بازپس ندهند مگر آنكه پيوسته در پى آن باشى ، » و به نيرو از ايشان مطالبه كنى تا امانتت را به تو بازپس دهند ؛ ولى براى چه در امانت خيانت مىكنند ؟
«
ذلِكَ بِأَنَّهُمْ قالُوا لَيْسَ عَلَيْنا فِي الْأُمِّيِّينَ سَبِيلٌ
- و اين از آن است كه مىگويند مردم بىكتاب ( اميين ) را بر ما راهى نيست ، » و خدا در مقابل خيانت كردن به اعراب امى و بيسواد به حساب ما نمىرسد ، يا در حقيقت براى همهء اقوام غير يهودى چنين است كه كتاب به ايشان نازل شده و رسالت آسمانى مخصوص آنان بوده است ! «
وَ يَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ وَ هُمْ يَعْلَمُونَ
- و اينان بر خدا دروغ مىبندند ، و بر اين آگاهند ، » / 591 كه خدا دين نژادى بر گروهى و نه گروهى ديگر نازل نكرده . ولى انگيزههاى حقيقى اينان انگيزههاى مصلحتى و تعصبى است و لذا به دين متشبث مىشوند .