مراحل تزكيه و آنچه به آن مربوط مىشود ، از انگيختن عاطفه و توجيه فكرى و مقدار حركت ايمانى ارتباط دارد كه با حكمت بالغهاى انديشهء موظف كننده را با هدف مورد نظر به يكديگر پيوند مىدهد .
در يك كلمه بايد گفت كه : بشريت قرنها است كه در صدد وضع روشها و برنامههايى علمى براى آموزش و پرورش تلاش مىكند ، و قرآن در استخدام همهء اين روشها و جز آنها كه بيان آنها به تفصيل مىانجامد ، بر بشريت پيشى داشته است .
و اين مطلب ما را به دو حقيقت رهبرى مىكند :
1 - مىتوانيم از راه پيگيرى روشهاى آيه به آيه و موضوع به موضوع قرآنى ، به شايستهترين روشها و برنامههاى علمى دسترس پيدا كنيم .
2 - مىتوانيم با شروع حركت از يك نقطه در مطالعهء اين روشها به قاعدهاى فراگير پس از ملاحظهء تمامى قرآن حكيم دسترس پيدا كنيم ، به همانگونه كه يك مهندس شايسته از نگريستن به يك بنا مىتواند قاعدهاى را پيدا كند كه بر وفق آن قاعده بناى مورد نظر ساخته شده بوده است . و نيز همچون تشخيص پزشكى است كه با حذاقت خود مىتواند از روى يك نسخهء پزشكى آن قاعدهء علمى را كه به استناد آن اين نسخه نوشته شده ، بازشناسد - و نظاير اينها .
پس شناخت روشها و برنامهها ما را به آن سنتهاى فطرى هدايت مىكند كه در هنگام وضع اين روشها و برنامهها مراعات شد و در نتيجه مىتوانيم به فهم آن سنتها دسترس پيدا كنيم .
تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 52
مساهمون: احمد آرام
ص٥٢