دنيا بهرهء آنان سازد به ايشان نمىدهد : نماز جانهاشان را پاكيزه نمىكند ، و حج نگاهبان وحدت و يگانگى ايشان نمىشود ، و زكات طبقاتى بودن را از ايشان سلب نمىكند ، و به همين گونه اعمال اينان در آخرت نيز فرومىريزد ، زيرا چنان كه در آيهء ديگر آمده ، خدا اعمال پرهيزگاران را مىپذيرد :
« إِنَّما يَتَقَبَّلُ اللَّهُ مِنَ الْمُتَّقِينَ »
.
«
وَ الْآخِرَةِ وَ ما لَهُمْ مِنْ ناصِرِينَ
- و در آخرت ( نيز ) ، و هيچ يار و ياورى ندارند . » پس ، اعمال فروريختهء ايشان به يارى آنان نمىآيد به همانگونه كه از تاريخ آكندهء به جرم و گناه يا وابستگى دروغين ايشان به رسالت كارى برنمىآيد .
تفسير كردن دين بر هواى نفس
سپس آيات قرآن به بحث دربارهء مسئله دوم يعنى تفسير دين بر پيروى از هواى نفس مىپردازد و مىگويد :
[ 23 ] «
أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوتُوا نَصِيباً مِنَ الْكِتابِ يُدْعَوْنَ إِلى كِتابِ اللَّهِ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ يَتَوَلَّى فَرِيقٌ مِنْهُمْ وَ هُمْ مُعْرِضُونَ
- آيا نديدى كسانى را كه بهرهاى از كتاب دارند و به كتاب خدا خوانده شدند تا ميان ايشان داورى كنند ، گروهى از ايشان روى گرداندند و اعراض كردند . » اين كتاب ، كتاب امت يهود است كه براى از بين بردن اختلافات و يكى كردن نيروهاى ايشان نازل شده ، پس به جاى خواستن داورى از آن و از هواهاى نفسانى و آراء و مصالح شخصى خود چشم پوشيدن و تسليم فرمان كتاب شدن ، از آن روى گرداندند و با اين كار واقعيت اجتماعى خويش را از بزرگترين سودمندى آن محروم ساختند .
/ 535 هر امت رسالتى ، چون كتاب مقدس خود را بالاتر از اميال و مصالح خود قرار ندهد ، نمىتواند دوام و پيشرفت داشته باشد ، و امت اسلامى نيز از اين قاعده مستثنى نيست .
ولى يك پرسش باقى مىماند : علت نپذيرفتن احكام كتاب چه بوده