/ 532
نتايج سستى روح دينى
رهنمودهايى از آيات :
قرآن ، در اين جا از گروهى از پيروان ديانتهاى پيشين سخن مىگويد كه ، به سبب سستى روح دينى در ايشان ، صفات بدى در ميان آنان رايج شده ، و همين صفات است كه وحدت و يگانگى امت را تهديد مىكند . از اين ناحيه قرآن دربارهء آنان چنين سخن مىگويد :
اولا : آنان به برانداختن مردان خدا در زمين خدا يعنى پيامبران ( ع ) و خواهندگان عدالت از روى زمين پرداختند .
ثانيا : آنان در اختلافاتى كه با يكديگر پيدا مىكردند ، حكم را كتاب خدا قرار نمىدادند ، بلكه گروه زيان ديده خود را از كتاب دور نگاه مىداشت و بدين گونه از اين كه تأثير اجتماعى داشته باشد بر كنار ماند .
ثالثا : در ميان ايشان انديشهء عنصرى و نژادى انتشار پيدا كرد ، و خود را برتر از ديگران تصور كردند ، و اين نه به سبب كارهايى بود كه انجام مىدادند ، بلكه سبب اين ادعا را جسم و خون و نسبت خود تصور مىكردند .
/ 533 و اين سه سبب تنها به يهوديان اختصاص نداشت ، و پيروان ديگر دينها نيز چنين شدند و از همين رو قرآن نامى از قوم يهود نبرده است .
انسان چگونه تنزل مىكند ؟
[ 21 ] چگونه انسان آن اندازه به جايگاه پستى در اخلاق فرومىافتد كه شخصى را تنها به جرم اخلاق يا راستگويى و پاكيزگى ايمان و دوستى خدا و اجتماع مىكشد ؟ آدمى به صورت ناگهان اين اندازه پستى و تدنى پيدا نمىكند ،