هر چند تظاهرى به ايمان داشته باشد ، و نيز عملى نهى شدهء از جانب خدا و گناه است .
/ 473 «
وَ اللَّهُ لا يُحِبُّ كُلَّ كَفَّارٍ أَثِيمٍ
- و خدا هر كه را كه بر كفر ايستاده و گناهكارند دوست ندارد . » شايد كلمهء كفّار از آن روى به صيغهء مبالغه آمده كه شخص ربا خوار دو بار كافر شده است : يكى از آن لحاظ كه صدقهاى به فقيران نداده است ، و ديگرى در آن هنگام كه نتيجهء تلاشهاى فقيران را مكيده است .
درمان چيست ؟
[ 277 ] چگونه از شرّ ربا خلاص شويم ؟ قلب آدمى ثروت و مال را دوست مىدارد و رهيدن از اين هواى نفس كارى بس دشوار است .
قرآن حكيم مىگويد : راه رهايى از شهوت مال و ثروت ، ايمان داشتن به خدا و پرداختن به كارى صالح و شايسته ، و برپا داشتن نماز و دادن زكات است :
«
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ أَقامُوا الصَّلاةَ وَ آتَوُا الزَّكاةَ لَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَ لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ
- كسانى كه ايمان آوردند و كار نيكو كردند و نماز را برپا داشتند و زكات دادند ، مزدشان نزد پروردگارشان است و بيمى ندارند و اندوهگين نمىشوند . » [ 278 ] رشد تقوى در جان آدمى از مسئوليتهاى خود فرد مسلمان است ، پس نبايد چشم به راه كسى براى تربيت خود يا پند گرفتن از او باشد ، بلكه خود مىبايستى واعظ و مربى خويش باشد و از چيزهاى منفى و در مقدمهء آنها رباخوارى خود را خلاص كند .
«
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ ذَرُوا ما بَقِيَ مِنَ الرِّبا إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ
- اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، از خدا بترسيد ، و آنچه را كه از ربا مانده است فروگذاريد ، اگر ايمان داريد . » اگر ميان شما و مردم معاملهء ربايى وجود دارد ، تنها به سرمايهء خود رضا