حال كسانى كه هزار هزار از بيم مرگ از خانههاى خود بيرون رفتند ، پس خدا به ايشان گفت : بميريد ، و پس از آن زندهشان كرد . و خداوند نسبت به مردم بخشنده است ، » و در آن زندگى به ايشان بخشيده تجسد پيدا كند ، «
وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَشْكُرُونَ
- ولى بيشتر مردم سپاسگزارى نمىكنند ، » از خدايشان كه نعمت حيات را به ايشان ارزانى داشته و خود مرگ نيز فضلى از خدا است .
[ 244 ] در صورتى كه بر ايشان واجب است كه : بخشندهء زندگى را بشناسند ، و سپس در تقديم كردن زندگى خود به او شتاب كنند ، چرا كه از او است و به او بازمىگردند .
«
وَ قاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ
- و در راه خدا كارزار كنيد و بدانيد كه خدا شنوا و دانا است . » اصوات ظاهرى را مىشنود و از نيتهاى باطنى آگاه است ، پس با كارزار خود كينه و ريايى نياميزيد ، بلكه اين كار را محض براى خدا و در راه او انجام دهيد .
كارزار در راه خدا اين حقيقت را مجسم مىسازد كه خدا بخشندهء زندگى است ، / 424 و آنچه از مؤمن پسنديده است اين است كه ايمان وى به اين حقيقت به اين درجه برسد تا درستى ايمان داشتن وى به خدا ثابت شود .
[ 245 ] و خدا به همانگونه كه بخشندهء زندگى است ، بخشندهء همهء نعمتهاى زندگى نيز هست ، و به هر كس بخواهد فراخى زندگى مىبخشد ، و بر هر كس بخواهد زندگى را تنگ مىكند ، ولى اين كار به عبث صورت پذير نمىشود ، بلكه به اندازهء بخشندگى فرد در راه خدا است ، و تجارت با خدا همان تجارتى است كه خدا در كتاب خود مردم را به آن خوانده و در اين جا چنين گفته است :
«
مَنْ ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضاً حَسَناً فَيُضاعِفَهُ لَهُ أَضْعافاً كَثِيرَةً
- كيست كه از روى نيكى به خداوند وام دهد تا خداوند آن را چند برابر كند ؟ »