غالب است و هيچ كس نمىتواند از او بگريزد ، و هيچ كس بر او چيره نمىتواند شد ، و اين كه حكيم است و مردمان را به تناسب با كردارهاشان و نه بنا بر هواهاى نفسانى و آرزوها و ادعاهاى ايشان پاداش مىدهد .
مسئوليت پاسدارى از وحدت
[ 210 ] و اين بدان معنى است كه ما مسئول آنيم كه با اعتماد به هدايت خدا و بينات او از يگانگى خود محافظت كنيم ، و اين درست نيست كه منتظر آن بمانيم تا خدا بايد اختلافات ما را از ميان ببرد ، يا مثلا منتظر امام زمان ( ع ) باشيم كه به روشى غيبى ميان ما صلح برقرار كند ، كه در آن هنگام قيام / 366 ساعت گرفته و هيچ كس مسئوليتى ندارد ، به همانگونه كه كيفر هيچ كس ديگر به تأخير نمىافتد .
«
هَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا أَنْ يَأْتِيَهُمُ اللَّهُ فِي ظُلَلٍ مِنَ الْغَمامِ وَ الْمَلائِكَةُ
- آيا چشم به راه آنند كه خدا و فرشتگان در ميان ابرها به نزديك ايشان آيند ؟ » كه كنايهاى است از آمدن خدا و ملكوتش ، «
وَ قُضِيَ الْأَمْرُ
- و كار تمام شود ، » يعنى در آن هنگام حيات مسئوليت به پايان مىرسد ، و زندگى تبديل پيدا مىكند ، پس اگر خدا مىخواست كه ميان بندگان به جبر و همراه با خوشى صلح بر قرار كند ، در آن صورت زندگى غير از اين زندگى مىبود ، اما در اين جا ما خود مسئول تصفيهء خلافهاى خود هستيم ، و پس از آن در آخرت براى محاكمه در برابر خدا قرار خواهيم گرفت .
«
وَ إِلَى اللَّهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُ
- و همهء كارها به خدا بازمىگردد . » [ 211 ] و بر امتهاى پيشين فرشتگان خدا فرود نمىآمدند ، بلكه بيّنات بر ايشان فرود مىآمد ، و بر ايشان بود كه از آنها براى تحقق بخشيدن به مسئوليتهاى