شرح آيات :
[ 196 ] پيش از هر چيز واجب است كه حج يا عمره خالص براى خدا انجام پذيرد ، و هيچ هدف ديگرى در آن داخل نشود ، همچون بازرگانى يا جهانگردى يا رياكارى . و بر حج كننده است كه از همهگونه زينت و آرايش و مظاهر آن خوددارى ورزد . حتى نمىتواند سر خود را بتراشد ، و اگر بيمارى او را از دنبال كردن كارهاى حج بازدارد ، حق ندارد سر خود را بتراشد مگر پس از آنكه هديهاى ( ذبيحه ، قربانى ) به مكه بفرستد . پس از ذبح شدن اين هديه مىتواند از احرام حج بيرون آيد و سر خود را بتراشد . و در آن هنگام كه بيمار ناگزير از سر تراشيدن است ، بر او واجب است كه در مقابل اين سر تراشيدن فديهاى به روزه يا صدقه يا ذبيحه بدهد .
امر واجب ديگر در حج تقديم هدى ( حيوان قربانى ، خواه گوسفند خواه گاو و خواه شتر ) است ، و هر كس هيچ يك از آنها را نيابد ، لازم است ده روز روزه بدارد ، سه روز در حج و هفت روز پس از بازگشت به خانهاش ، و بر اهل مكه و پيرامون آن تقديم هدى واجب نيست .
همهء اين فرايض براى تقويت روح تقوا در قلب و ترس از خدا ضرورت دارد .
«
وَ أَتِمُّوا الْحَجَّ وَ الْعُمْرَةَ لِلَّهِ
- و حجّ و عمره را براى خدا تمام كنيد . » اولا : ترك كردن بىسبب حج يا عمره جايز نيست ، بلكه ادامه دادن و به پايان رساندن آنها واجب است ، و اين يك واجب اساسى در حج است .
ثانيا : واجب است كه حج و عمره به صورت خالص براى خدا باشد .
و حالتى كه در آن ترك كردن حج جايز است حالت حصر ( به سبب بيمارى يا دشمن يا شبيه آن ) است .
«
فَإِنْ أُحْصِرْتُمْ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ
پس اگر محصور و بازمانده شديد ، هر چه ممكن باشد قربانى كنيد ، »