است . » اين وصيت حقى ثابت بر پرهيزگاران است تا حق پدر و مادر و خويشاوندان خود را ضايع نكنند ، و قرآن از آن روى پيرامون وصيت براى فرزندان سخنى نگفته است كه آنان نسل بالا رونده و وارث طبيعى پدرانند ، ولى شايسته است كه پدر براى پسر نيازمند به محبتى زايد بر ديگران نيز وصيت كند ، و اين گونه وصيتها از ثلث اموال شخص مرده پرداخته مىشود و در حديث شريف چنين آمده است بنا بر آنچه در مجمع البيان ( ج 1 ، ص 267 ) آمده كه اصحاب ما از ابو جعفر عليه السلام پرسيدند كه آيا براى وارث هم مىشود وصيت كرد و او گفت آرى و همين آيه را تلاوت كرد .
[ 181 ] وصيت حق است بر پرهيزگاران ، ولى اجرا كردن وصيت حقى بر گردن مردم است ، و انسان نبايد از ترس روان نشدن وصيت از وصيت كردن خوددارى كند ، چه اجرا كردن وصيت نخست وظيفهء وصى و سپس وظيفهء اجتماع است ، و شخص وصيت كننده مسئوليتى در قبال آن ندارد .
«
فَمَنْ بَدَّلَهُ بَعْدَ ما سَمِعَهُ فَإِنَّما إِثْمُهُ عَلَى الَّذِينَ يُبَدِّلُونَهُ
- پس اگر بعد از شنيدن وصيت آن را تغيير دهند ، گناه آن به گردن كسانى است كه آن را تبديل مىكنند . » يعنى كسى كه وصيت را عوض مىكند و شركاى او كه به اين تبديل رضايت مىدهند و از آن جلوگيرى نمىكنند .
«
إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ
- و خدا شنوا و دانا است ، » و از وصيت و كسى كه آن را عوض كرده آگاه است .
[ 182 ] «
فَمَنْ خافَ مِنْ مُوصٍ جَنَفاً أَوْ إِثْماً
- پس اگر كسى بيم آن داشته باشد كه وصيت كننده ( در حق وارثان ) ستمگرى يا گناه كند ، » چه اين ستم عمدى يا غير عمدى باشد - بنا بر آنچه در مجمع البيان ( ج 1 ، / 324 ص 269 ) آمده ، جنف جور و انحراف از حق است و سپس چنين نوشته است : اثم بدان معنى است كه انحراف از حق به صورت عمدى بوده باشد ، و جنف در صورتى