قَلِيلًا ما تُؤْمِنُونَ وَ لا بِقَوْلِ كاهِنٍ قَلِيلًا ما تَذَكَّرُونَ »
( الحاقة / 38 - 42 ) قرآن براى آن آمده است كه مردمان در آن تدبّر كنند ، بدان شرط كه قفل دلهاى خود را بگشايند تا مستقيما به مشاهدهء حقيقت توفيق يابند :
« أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلى قُلُوبٍ أَقْفالُها »
( محمد / 24 ) و هر كه در قرآن تدبر كند ، خواهد دانست كه از خداست ، بدان جهت كه اختلافى در آن نيست :
« أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَ لَوْ كانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ اللَّهِ لَوَجَدُوا فِيهِ اخْتِلافاً كَثِيراً »
( النساء / 82 ) قرآن پندى است كه ژرفاى ضمير را تكان مىدهد ، و داروى شفا دهندهاى است كه سينهها را از كينه و رشك و بستگى پاك مىكند :
« يا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جاءَتْكُمْ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَ شِفاءٌ لِما فِي الصُّدُورِ وَ هُدىً وَ رَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ »
( يونس / 57 ) و قرآن كتاب خداست و آفريدگان از آوردن مانند آن ناتوان ماندهاند :
« قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ الْإِنْسُ وَ الْجِنُّ عَلى أَنْ يَأْتُوا بِمِثْلِ هذَا الْقُرْآنِ لا يَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَ لَوْ كانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِيراً »
( الاسراء / 88 ) / 19 و در قرآن از هر مثلى عبرتى ، و از هر راهى چراغ راهنمايى ، و از هر دانشى درسى ، و از هر نيكى پيشوايى ، و از نيكويى وسيلهاى به دست مىآيد . براى هر پيشامد نمونهاى از گذشتهها به دست مىدهد ، و براى هر نمود قانونى كلّى بيان مىكند ، و براى هر دشوارى تازه راه حلى واقعى و كهن در اختيار ما مىگذارد :
« وَ لَقَدْ صَرَّفْنا لِلنَّاسِ فِي هذَا الْقُرْآنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍ فَأَبى أَكْثَرُ النَّاسِ إِلَّا كُفُوراً »
( الاسراء / 89 ) .
قرآن آيات و نشانههاى آشكار كننده است ، و مثلى از واقعيت تاريخى گذشته براى زمان حاضر
« وَ لَقَدْ أَنْزَلْنا إِلَيْكُمْ آياتٍ مُبَيِّناتٍ وَ مَثَلًا مِنَ الَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ وَ مَوْعِظَةً لِلْمُتَّقِينَ »
( النور / 34 ) اگر قرآن بر كوهها فرود مىآمد ، خاضع و خاشع مىشدند ، بدان جهت كه