«
أَيْنَ ما تَكُونُوا يَأْتِ بِكُمُ اللَّهُ جَمِيعاً إِنَّ اللَّهَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
- هر جا باشيد ، خدا همهء شما را يك جا جمع مىكند ، خدا بر هر چيز توانا است . » در ديوان داورى خدا ، خدا به مقدار جدليات در ترازوى اعمال شما نگاه نمىكند ، بلكه به اندازهء اعمال صالح شما نگاه مىكند .
/ 279 [ 149 ] ولى اين انديشه نبايد ما را به سست كردن حدود بكشاند ، و مثلا بگوييم كه مؤمن به هر جهت كه بخواهد مىتواند نماز بگزارد . هرگز چنين نيست ! بر وى لازم است كه حدود و مرزهاى شريعت را كاملا مراعات كند ، ولى تنها به آنها بسنده نكند ، و لذا مىبينيم كه قرآن بازمىگردد و به رو كردن به سوى مسجد الحرام فرمان مىدهد و مىگويد :
«
وَ مِنْ حَيْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ وَ إِنَّهُ لَلْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ وَ مَا اللَّهُ بِغافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ
- و از هر كجا بيرون آمدى روى خود را به سوى مسجد الحرام كن ، و اين حق است و از جانب پروردگار تو است ، و خدا از آنچه مىكنيد غافل نيست . » على رغم مقاومت پيشوايان گمراهى ، آن حق است ، و تا زمانى كه شخص بر حق است ، ناگزير نبايد به معارضهء مردمان اعتماد كند ، هر اندازه آنان خود را بزرگ بدانند و در دين سابقهء دراز داشته باشند .
[ 150 ] سپس قرآن دربارهء ضرورت استقلال فكرى و نترسيدن از مردم در بيان آنچه حق است تأكيد مىكند و مىگويد :
«
وَ مِنْ حَيْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ وَ حَيْثُ ما كُنْتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَكُمْ شَطْرَهُ لِئَلَّا يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَيْكُمْ حُجَّةٌ إِلَّا الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْهُمْ
- و از هر جا بيرون آمدى روى خود را به سوى مسجد الحرام كن ، و هر جا باشيد رو به سوى آن كنيد ، تا مردم را بر شما حجتى نباشد ، مگر كسانى از ايشان كه ستمكار شدند . » اين ستمكاران ، خواه شما پيرو حق باشيد و خواه پيرو گمراهى ، به زودى به احتجاج و مجادلهء با شما خواهند پرداخت ، پس بايستى آنان را از حساب حذف كنيد و