مىفريبد و دين را با وجود علم داشتن به آن تحريف مىكند ، و بنا بر اين واجب است كه پيروى ما از مرد دين به صورت مطلق نباشد ، بلكه در حدود راهنمايى / 278 عقلهايمان و معرفتى باشد كه به ارزشهاى رسالت الاهى داريم .
مرد عادى نمىتواند دريچههاى علم را بر روى جان و روان خود ببندد ، و كاملا متكى و متّكل بر اصحاب علم شود ، چه اين ممكن است سبب فروافتادن وى در مهلكهها شود ، بلكه لازم است به عقل و فطرت خود تشخيص دهد كه از چگونه مردى پيروى مىكند ؛ كسانى كه در دنيا زاهدند ، و حدودى براى شهوات خود قائلند ، و به مخالفت با هواهاى نفسانى خويش مىپردازند ، و نسبت به اوامر خدا اطاعت كامل دارند ، تنها كسانى هستند كه مىتوان به ايشان اعتماد كرد و به پيروى ايشان برخاست .
چگونه رستگارى را تأمين كنيم ؟
[ 148 ] آيا به مجرّد رو كردن به جانب مسجد الحرام مىتوانيم رستگارى را براى خود تأمين كنيم ؟ و آيا مىتوانيم به تأكيد بگوييم كه آن كس كه رو به بيت المقدس بايستد از دوزخيان است ؟
هرگز ! اينها مظاهر خارجى عبادت است ، ولى عبادت حقيقتى عبارت است از : تسليم شدن به خدا ، و به انجام دادن كار نيك و شايسته برخاستن ، و هر چه در امتى عمل صالح فراوانتر باشد ، آن امت به خدا نزديكتر است ، و اما قبله تنها يك مظهر خارجى است نه بيش از اين .
«
وَ لِكُلٍّ وِجْهَةٌ هُوَ مُوَلِّيها
- و هر كس را راهى و جهتى و قبلهاى است كه رويش را به سوى آن مىكند ، » بعضى به سوى مسجد الحرام و بعضى به سوى بيت المقدس .
«
فَاسْتَبِقُوا الْخَيْراتِ
- پس به انجام دادن كارهاى نيك شتاب كنيد ، » كه هدف رسالتها همين است ، و چنان نباشد كه مجادله كردن شما دربارهء قبله جايگزين سبقت گرفتن شما بر يكديگر در انجام كارهاى خوب شود .