نيست .
«
قُلْ لِلَّهِ الْمَشْرِقُ وَ الْمَغْرِبُ يَهْدِي مَنْ يَشاءُ إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ
- بگو : خاور و باختر از آن خدا است ؛ هر كه را بخواهد به راه راست رهبرى مىكند ، » و راه راست در عمل راه رو به خداوند سبحانه و تعالى است ، نه رو كردن به مشرق يا مغرب .
[ 143 ] و رو كردن به جانب كعبه در اسلام براى آن عنوان حكم شرعى پيدا كرد كه خدا مىخواست مسلمانان را امتى متمايز از ديگر امتها قرار دهد ، و اين امت را به صورت رقيبى براى اندازهء به كار برده شدن دستورهاى خدا در ميان ديگر امتها ، براى حق و آزادى و عدالت اجتماعى درآورد . و اگر امت مسلمان رو به قبلهء اهل كتاب مىايستاد ، نمىتوانست مشركان عرب را كه به كعبه معتقد بودند در جهت رو كردن به اسلام توجيه كند ، به همانگونه كه نمىتوانست يهود و نصارايى را توجيه كند كه خود را صاحبان قبله تصور مىكردند و بر اين اعتقاد بودند كه مسلمانان پيروانى از ايشانند ، و از همين رو خداى تعالى گفت :
«
وَ كَذلِكَ جَعَلْناكُمْ أُمَّةً وَسَطاً
- و بدين گونه شما را امتى بر راه ميانه قرار داديم . » خدا شما را به راه راست هدايت كرد ، و آن راه ميانه در بين انحراف به راست و چپ ، يعنى تمايل يهوديان به مادهپرستى و تمايل مسيحيان به رهبانيّت ، و ميان آزادى بىبند و بار و استبداد خفه كننده ، و ميان ستمگرى فرد نسبت به اجتماع و ستمگرى اجتماع نسبت به فرد است ، و هدف امت مسلمان آن است كه گواهى بر خط سير امتهاى ديگر باشد .
«
لِتَكُونُوا شُهَداءَ عَلَى النَّاسِ
- تا بر مردم گواه باشيد . » گواه بر مردم بودن يعنى چه ؟
/ 275 شايد مقصود آن باشد كه شما تعيين كنندهء جهت براى ايشان به طرف اصول رسالت شويد ، به همانگونه كه پيغمبر خدا گواه بر شما است .
«
وَ يَكُونَ الرَّسُولُ عَلَيْكُمْ شَهِيداً
- و پيغمبر بر شما گواه باشد . »