تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 224

مساهمون:

ص٢٢٤
مىسپاريم ، بهتر از آن يا همانند آن را مىآوريم ؛ آيا نمىدانى كه خدا بر همه چيز تواناست ؟ » نسخ ، عبارت از تغيير شكل دادن اسلوب حكم است به صورتى متناسب با تطور و تكامل زندگى ، با وجود بقاى خود حكم ، همچون حكم نماز كه در شريعتهاى پيشين رو به مسجد اقصى گزارده مىشد و سپس قبله به كعبه تحول پيدا كرد . پس نماز همان نماز است ولى قبلهء آن تغيير پيدا كرد . و گاه نسخ عبارت از الغاى مستقيم خود حكم است ، همچون چيزهايى كه خوردن آنها بر بنى اسراييل حرام بوده / 230 و در اسلام اين حكم حرمت لغو شد . و خدا هنگامى كه شريعتى را نسخ مىكند ، رهبرى آن شريعت را نيز فسخ مىكند ، يا آن شخصى را كه مجسم كنندهء آن شريعت است نيز چنين مىكند . شرايع موسى و عيسى ( عليهما السلام ) نسخ شد و دوران رهبرى آنها براى مردم به پايان رسيد ، و آيه به اين معنى انسان پيشوا را نيز شامل مىشود كه به صورت عملى آيات خدا را مجسم مىسازد . بنا بر اين كلام خدا دليل بر آن است كه براى هر زمان پيشوايانى وجود دارد كه از دين احكام پيوستهء به اوضاع و احوال زمان خود را بيرون مىآورند ، و خدا قادر بر ابداع آيات تازه و برانگيختن پيشوايان تازه است . و در بعضى از نصوص اين آيه به وفات امامى دادگر و قيام امامى ديگر به جاى او تفسير شده است . نمايندگان انديشه‌هاى نسخ شدهء در نتيجهء تطور و تكامل زندگى به شمار مىروند ، بلكه لازم است از خداى متعال بترسد ، چه او مالك آسمانها و زمين است و سرپرست و ياور و تنها سرور و ولى همهء جهانيان است . «
أَ لَمْ تَعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ لَهُ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما لَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ وَلِيٍّ وَ لا نَصِيرٍ
- آيا نمىدانى كه ملك و پادشاهى آسمانها و زمين مخصوص او است ، و سواى خدا سرور و ياورى نداريد ؟ » اين آيات و آنچه پيش از آن گذشت ، به امت مسلمان فرمان مىدهد كه به جدّ دربارهء پيشرفت مستمر بينديشند و از هر چه تازه است ، به اين بهانه كه گاه بهتر