و به قولى معنى آن اندوه يا خوارى و ذلّت است .
[ يكسبون ] : كسب ، كارى است كه سبب به دست آوردن سودى يا از خود دور كردن زيانى باشد .
/ 176
يهود از گمراهى احبار تا آرزوهاى گمراهان
رهنمودهايى از آيات :
بنى اسراييل دو مرحله را پشت سر نهاده . مرحلهء انقلابهاى چهارگانه و مرحلهء ضعف ايمانى ، و اينك به مرحلهء سوم و پايانى گام مىنهند كه همان مرحلهء قساوت قلب است كه نتيجهء ضعف ايمان مىباشد و با نژادپرستى در پيوند مىباشد و قرآن در مجموعهء آيات آينده از آن سخن خواهد گفت .
سختى دل از لذّتپرستى برمىخيزد و گاهى اين سنگدلان همان عالمان ديناند و لذا علم بتنهايى كافى نيست بلكه بايد ايمان صادقانه و احساس عميق مسئوليت نيز علم را تقويت كنند ، حتّى ممكن است علم يكى از اسبابى باشد كه سنگدلى را تقويت مىكند و آن هنگامى است كه شخص عالم را به استكبار كشد و او را از پند شنوى بازدارد . دانش هنگامى نيكوست كه دو بعد داشته باشد : بعدى درونى با هدف اصلاح درون و بعدى خارجى به منظور اصلاح جامعه ، و علم يك بعدى صاحب خود را از خدا و مسئوليتش دور مىكند .
/ 177 از همين جاست كه قرآن كريم در اين مجموعه از آيات بر اين نكته تأكيد مىكند كه مسئلهء بنى اسراييل در اين مرحله كمدانشى آنها در دين نبوده است ، بلكه مشكل آنها در اين خلاصه مىشده كه اين علم را در راه منافع شخصى و هوى و هوس خود به كار مىبستند .
اين درست است كه برخى از آنها بيسواد بودهاند ولى پارهاى ديگر قصد آن