انقلابها را در حيات واقعى بنى اسراييل عملى ساخت تا توانستند امتى با شكوه را بنا كنند .
الف : موسى به كوه طور سيناء رفت تا وحى الاهى را دريافت كند ، و چون بازگشت قوم خود را در حال بازگشت به دوران جاهليت يافت :
/ 154 «
وَ إِذْ واعَدْنا مُوسى أَرْبَعِينَ لَيْلَةً ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْ بَعْدِهِ وَ أَنْتُمْ ظالِمُونَ
- و در آن هنگام كه با موسى وعدهء چهل شب گذاشتيم ، و سپس شما بعد از او گوسالهپرست شديد و ستمگر بوديد . » و اين مشكلى اعتقادى بود كه موسى آن را به اذن و فرمان خدا حل كرد و خدا گفت :
[ 52 ] «
ثُمَّ عَفَوْنا عَنْكُمْ مِنْ بَعْدِ ذلِكَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ
- بعد از آن از شما در گذشتيم تا مگر سپاسگزار شويد . » [ 53 ] «
وَ إِذْ آتَيْنا مُوسَى الْكِتابَ وَ الْفُرْقانَ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ
- و آن هنگام كه به موسى كتاب و فرقان داديم تا مگر راه يابيد . » موسى ( ع ) چه كرد ؟ به فرمان خدا از گناه ايشان چشم پوشيد و كتاب را بر ايشان فروخواند ( كه مشتمل بر ديدهاى عقايدى عمومى بود ) و نيز فرقان را ( كه در آن آموزشهاى تفصيلى براى زندگى آمده بود ) و از اين راه رؤياهاى ايشان را اصلاح كرد و به ايشان آموخت كه چگونه از نفوس خود ريشههاى استعباد را بركنند و بار ديگر به بردگى مال ( گوساله ) بازنگردند ؛ و اين انقلاب فرهنگى بود .
[ 54 ] ب : ولى پايان يافتن پرستش مال ، در ميان بيشتر مردم ، دليلى بر پايان يافتن نقش ثروت در تهديد آزادى اجتماع امت نيست . چه ، در آنجا طبقهاى وجود دارد كه دلهاى ايشان به دوستى گوساله پرورش يافته است ، و امت نيازمند عمل تطهيرى بود تا عناصر پليد و خبيث را از آن تصفيه كند .
«
وَ إِذْ قالَ مُوسى لِقَوْمِهِ يا قَوْمِ إِنَّكُمْ ظَلَمْتُمْ أَنْفُسَكُمْ بِاتِّخاذِكُمُ الْعِجْلَ فَتُوبُوا إِلى بارِئِكُمْ فَاقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ ذلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ عِنْدَ بارِئِكُمْ فَتابَ عَلَيْكُمْ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ
- ( و به ياد آوريد ) آن زمان را كه موسى به