نيرومندتر مىشود ، و اعصاب ، با رو به رو شدن با مشكلات تقويت پيدا مىكنند ، و فكر با به خدمت گرفتن پرورده مىشود ، و اراده نيز چنين است و هر چه بيشتر از آن استفاده شود بهتر و بيشتر نمو مىكند ؛ اين را بيازماى و بر اقدام كردن به كارى دشوار تصميم بگير ، كه البتّه در آغاز كار با مشكل رو به رو مىشوى ، ولى هر چه بيشتر تمرين كنى دشوارى آن كمتر خواهد شد .
و نماز خواندن بهترين وسيلهء بهرهبردارى از اراده و در نتيجه نيكوترين وسيله براى رشد و نمو آن است ؛ هنگامى كه در برابر خدا نماز مىگزارى ، با خودپرستى درون خود مقاومت مىكنى و با زندانى بودن در داخل زندان مصالح شخصى و به تعبير مختصرتر با شيطان و سپاهيان او به جنگ مىپردازى .
/ 144 و در ضمن نماز خواندن وساوس شيطانى بر تو هجوم مىآورد تا از اتصال با خدا محرومت سازد ، و در آن هنگام كه در انديشهء تمركز نظر خويش در خدا هستى ، شيطان تو را به چيزى جز خدا منصرف مىكند ، همچون به درس و بحث و بازرگانى و امور خانه و زندگى و بسيارى چيزهاى ديگر ، و چنين است تا به پايان نماز برسى ، و به همين جهت است كه جايگاه نماز خواندن « محراب » يعنى محل جنگ يا ميدان كارزار خوانده شده است .
و بدين گونه نماز تجربهاى براى اراده و تمرينى براى آن است ، و علاوه بر آن تو را به خدا كه پروردگار همه چيز است نزديك مىكند ، و همين خود به تو نيرويى مىبخشد كه در مقابل سببهاى ضعف و سستى از ترس و ميل و نظاير اينها مقاومت نشان دهى .
بردبارى و يكى از مظاهر آن يعنى روزه نيز تجربهاى براى اراده است ، و آدمى را در انديشهء آينده مىاندازد كه تنها به وضع حاضر خود نمىپردازد ، و صبر به سبب همين توجه به آينده كه با اعتماد به خدا همراه است ، نيروى بزرگى است كه بايد از آن بهرهبردارى شود .
«
وَ اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلاةِ
- و از صبر و نماز مدد گيريد . » و از آن براى مقاومت كردن در برابر ضعف داخلى استفاده كنيد ، ولى مدد