زكات بپردازيد و با نيايشگران به نيايش روى آوريد . » اگر نماز براى خدا است ، چرا بايد نمازى با نماز ديگر و پرستشگاهى با پرستشگاه ديگر اختلاف داشته باشد ، و همگان در يك صف نايستند و در مقابل خداى يگانه به ركوع و سجود نپردازند و از رسالت خدا همهء مظاهر مادّى دشمنى با دين را دور نكنند ؟
[ 44 ] اگر شخصى مؤمن به پيامبريهاى گذشته هر چه سريعتر به پيامبرى تازهاى از خدا رو نكند ، / 143 ناگزير بايد به ريا و نفاق بپردازد ، و در ظاهر خود را متدين و ناسك نشان دهد ، ولى در باطن به هواى نفس خود عمل كند ، چه كفر ورزيدن به پيامبرى و رسالت تازه او را از ديندارى حقيقى دور مىكند و ناگزير متمسك به بعضى از ظواهر دين مىشود و حقايق آن را كنار مىگذارد . به همين سبب خدا بنى اسراييل را بيم داده و گفته است :
«
أَ تَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَ تَنْسَوْنَ أَنْفُسَكُمْ
- آيا مردمان را به دين فرمان مىدهيد و خود را فراموش مىكنيد ؟ » در صورتى كه بر اين صاحبان رسالت واجب آن بوده است كه بيش از ديگران ملتزم به رسالت باشند ، از آن روى كه رسالت را خوب مىشناسند .
«
وَ أَنْتُمْ تَتْلُونَ الْكِتابَ
- در صورتى كه شما كتاب ( خدا ) مىخوانيد . » آيا تنها خواندن كتاب كفايت مىكند . . . ؟ البته كه نه ، آنچه كه واجب است تفكر و انديشيدن در كتاب است تا به جوهر آن دست يابند و آن عقلى است كه رسيدن به آن ضرورى و شايسته است .
«
أَ فَلا تَعْقِلُونَ
- پس چرا عقل خود را به كار نمىاندازيد ؟ » [ 45 ] چگونه بايد با نفاق و دورنگى بجنگيم ؟ و چگونه به آنچه مىگوييم عمل كنيم و آنچه را كه به آن عمل مىكنيم بگوييم و در نتيجه از مسافت ميان ادعا و واقعيت بگذريم ؟ پاسخ : با ارادهء قوى ؛ ولى راه تقويت اراده كدام است ؟ اراده براى نيرومند شدن به تمرين نياز دارد ، و آن مانند هر چيز ديگر در انسان با بهرهكشى هر چه بيشتر شخص از آن افزايش پيدا مىكند ؛ ماهيچهها با ورزش