قوله : و قطباها : ضمير مؤنّث به دائره نصف النّهار عائد است .
قوله : و قد تتّحد بالثّالثة و الرّابعة و الخامسة : مقصود از ثالثه دائرهء مارّه باقطاب اربعه است و اتّحاد نصف النّهار با آن در وقتى است كه از دو نقطه انقلاب صيفى و شتوى بگذرد و مراد از رابعه دايرهء ميل و از خامسه دايرهء عرض است و اتّحادش با دايرهء ميل زمانى است كه به دو قطب معدّل و از مركز كوكب عبور كند و اتّحادش با دايرهء عرض وقتى است كه به دو قطب فلك البروج و مركز كوكب مرور نمايد .
قوله : و طوله : يعنى و طول البلد .
قوله : بين نصف نهاره : يعنى نهار البلد .
قوله : و نصف النّهار جزائر الخالدات : اين قول بنا به رأى بطلميوس است كه مبدء طول را جزائر ششگانه دانسته كه از آنها به جزائر خالدات و جزائر سعداء نام مىبرند ولى امروزه مبدء را از نصف النّهار گرينويج كه از لندن پايتخت انگلستان مىگذرد محاسبه مىكنند .
[ هشتم : دائره اول السموت ]
متن : الثّامنة اوّل السّموت و هى واسطة بين النّصف الشّمالى و الجنوبى مارّة باقطاب السّادسة و السّابعة و قطباها نقطتا الشّمال و الجنوب .
ترجمه : هشتم دائرهء اوّل السّموت و آن دايرهاى است كه در وسط نيمكرهء شمالى و جنوبى واقع شده ، در حالى كه به قطبهاى دايره ششم ( دايرهء افق ) و دايرهء هفتم ( دائرهء نصف النّهار ) عبور مىكند دو قطب ايندايره دو نقطه شمال و جنوب است .
شرح
قوله : اوّل السّموت : كلمهء « سموت » جمع سمت است و اوّل السّموت يعنى