327 . مشرق الشّمسين و اكسير السّعادتين « 1 » ( 1 ) فقه ، عربى
آغاز : « بسملة ، الحمد للّه الّذى هدانا بأنوار كتابه المبين و وفّقنا لإقتضاء سنّة نبيّنا محمّد سيّد الأوّلين و الآخرين و كرّمنا بالإقتداء بآثار أهل بيته الائمّة الطّاهرين صلوات اللّه و سلامه عليه و عليهم أجمعين . . . يقول : إنّ جماعة من فضلاء إخوان الدّين و عظماء خلّان اليقين . . . قد إلتمسوا منّى . . . تأليف أصل الاستبصار يحتوى على خلاصة ما تضمّنته أصولنا الأربعة الّتى عليها المدار فى هذه الأعصار أعنى الكافى و الفقيه و التهذيب » .
انجام : « يروى انّ النساء كنّ رجعن الى بيوتهن بعد الصّلاة خلفه و هنّ لا يعرفن من شدّة الغلس فيحتمل انّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم كلّ اذا خرج فى تلك الظلمة عرف الصحابة انّه رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم برايحة المسك » .
گزارش متن : كتاب فقهى استدلالى است در فقه اماميّة ، مؤلّف بزرگوار آنگونه كه در مقدّمه بدان تصريح نموده ، برحسب خواهش جمعى از دوستان خويش ، به تأليف اين كتاب دست يازديده و احاديث مربوطه را از كتابهاى چهارگانه حديثى ( كافى ، من لا يحضره الفقيه ، تهذيب و استبصار ) استخراج كرده و درنظر داشته است تا اين كتاب را همچون كتاب حبل المتين خويش ، در چهار منهج ( عبادات ، عقود ، ايقاعات و احكام ) ترتيب دهد ، ليكن موفّق به اين كار نشده و تنها كتاب طهارت آن ، به سال 1015 ه در شهر قم به انجام رسيد . وى پيش از آغاز كتاب ، مقدّمهاى در تعريف حديث ، اصطلاحات متأخّران درخصوص انواع و اقسام حديث دارد و در خاتمه طريقهء محدّثان صاحب كتابهاى چهارگانه ( كلينى ، ابن بابويه ، شيخ طوسى رحمهم اللّه ) را در تأليفات ايشان بيان نموده است .
هامش
( 1 ) . اين رساله با تحقيق حجة الاسلام سيّد مهدى رجائى از سوى مجمع البحوث الاسلامية به سال 1414 ه در مشهد به چاپ رسيده است .