و اگر خرگوش يا روباه يا گوسفند يا خوك يا سگ يا گربه در چاه بميرد چهل دلو بكشند . و همچنين اگر بول مرد در چاه بريزد .
و اگر گنجشكى در چاه بميرد يك دلو بايد كشيد .
و هرآبىكه مضاف باشد - مثل گلاب و عرق بيدمشك و غيره - به مجرّد رسيدن نجاست به او نجس مىشود اگرچه ده كُر باشد . و وضو و غسل [ 1 ] به آن صحيح نيست نزد جميع مجتهدين ، مگر ابن بابويه كه او تجويز وضو ساختن و غسل كردن به گلاب كرده « 1 » و باقى مجتهدين تجويز نكردهاند .
دوم از پاك كنندهها زمين است
[ 2 ] :
كه زير كفش و ته پاها را طاهر مىسازد ، و اگر پاى شخصى را بريده باشند و بهجاى پا از چوب چيزى ساخته باشد زير آن چوب را نيز طاهر مىسازد [ 3 ] .
سوم از پاك كنندهها آفتاب است
[ 4 ] :
كه طاهر مىسازد زمين نجس را و حصير و بوريا [ 5 ] را هر گاه نجس باشد وخشك سازد ، و همچنين طاهر مىسازد هرچه قابل نقل و تحويل نباشد مثل درخت و ميوه كه
هامش
[ 1 ] - اين حكم ديگرى است از براى آب مضاف ، و تفريع بر نجاست آن نيست ، والّا كلام فاسدميشود ، خوب بود بفرمايد : و وضوء و غسل هم به آب مضاف صحيح نيست . ( دهكردى )
[ 2 ] احوط اقتصار است بر آن جائى كه نجاست از راه رفتن بر زمين نجس حاصل شده باشد ، نه از خارج . ( يزدى )
[ 3 ] محل تأمّل است . ( خراسانى )
* محلّ تأمّل است ، احوط عدم الحاق است . ( نخجوانى )
* خالى از اشكال نيست . ( يزدى )
[ 4 ] در مطهّر بودن آفتاب اشكال است ، پس احتياط در غير مورد حرج سبيل نجات است چنانچه در سابق مذكور شد . ( كوهكمرهاى )
[ 5 ] در طاهر ساختن آفتاب غير از زمين و ديوار و بام را اشكال است . ( خراسانى )
* در حصير و بوريا محلّ تأمّل است . ( دهكردى ، صدر )
( 1 ) من لا يحضره الفقيه 1 : 6 ، حديث 3 .