امّا آب جارى [ 1 ] : در شرع آبىاست كه از زمين بجوشد [ 2 ] غير آب چاه ، و آن به ملاقات نجاست نجس نمىشود اگرچه كمتر از كر باشد ، مگر آنكه رنگ يا بو يا طعم آن به نجاست تغيير يابد . و آب باران مادامكه مىبارد حكم آب جارىدارد . و آب حمّام [ 3 ] نيز حكم آب جارى دارد اگر متّصل به ماده باشد ، كه آن مادّه كُر يا زياده بر كُر باشد .
فصل و امّا آب كُر :
آبىاست كه مساحت آن در طول و عرض و عمق چهل و دو وجب و هفت ثُمن « 1 » وجب باشد به وجب مستوى الخلقه [ 4 ] « 2 » .
و آن به وزن [ 5 ] يك هزار و دويست رِطل بهوزن عراق عرب است ، و هررطلى يك صد و سى درهم شرعى است ، و هردرهمى چهل و هشت جُوِ متوسّط است ، پس رطل عراق عرب شش هزار و دويست و چهل جُوِ متوسّط است ، پس كُر [ 6 ] هفت هزار هزار « 3 » وچهارصد و هشتاد و هشت هزار [ 000 / 488 / 7 ] جو متوسّط است . و اين آب نجس نمىشود به ملاقات نجاست مگر آنكه رنگ يا بو يا طعم آن به نجاست متغيّر
هامش
[ 1 ] - آب جارى آبى است كه از زمين بجوشد و بر سطح زمين هم جارى شود ، و چشمههائى كه آب از آن مىجوشد و جريان ندارد ، حكم آن حكم آب چاه است ، على الاقوى . ( دهكردى )
[ 2 ] و جارى شود در زمين ، و در حكم آن ا ست آنچه بجوشد از زمين و ايستاده باشد و ننامند آن را چاه . ( خراسانى )
[ 3 ] اقوى اين است كه هر قليل متّصل به كرّ حكم كرّ را دارد و با او يكى است ، پس فرق در ميانحمّام و غير آن نيست . ( كوهكمرهاى )
[ 4 ] اين قول احوط است . ( تويسركانى )
* بنابر احوط . ( خراسانى )
[ 5 ] كرّ شصت و چهار من شاه است إلّابيست مثقال كه هر منى هزار و دويست و هشتاد مثقالباشد . ( دهكردى ، يزدى )
[ 6 ] مجموع كرّ به حسب وزن يك صد و سى و سه صاع است و ثلث صاع ، كه هر صاع ششصدو چهارده مثقال است به مثقال صيرفى و ربع مثقال . ( مازندرانى )
( 1 ) هفت هشتُم .
( 2 ) آدم معمولى .
( 3 ) هفت ميليون .