واجب نيست بلكه سنّت مؤكّده است ، و بعضى از مجتهدين [ 1 ] نفقهء آنها را نيز واجب مىدانند « 1 » .
و شرط نيست كه پدر و مادر مسلمان و عادل باشند ، پس اگر كافر و فاسق نيز باشند با آنكه مفلس باشند نفقهء ايشان واجب است . و نفقهء پدر و مادر وقتى واجب است كه زياده از قوت يك روز و يك شب جهت خود [ 2 ] داشته باشد . و اگر از دادن نفقه با قدرت برآن امتناع نمايد حاكم شرع او را برنفقه دادن جبر مىكند ، و آن مقدار نفقه به ايشان دهد كه ايشان را كافى باشد و جامهاى كه ايشان را بپوشد و خانهاى كه ايشان در آن ساكن باشند لازم است كه به ايشان دهد ، امّا نكاح كردن جهت ايشان با وجود احتياج او و نفقهء زنان ايشان لازم نيست بلكه سنّت است . و همچين با وجود احتياج خدمتكار براى ايشان بهم رسانيدن و نفقه دادن او لازم نيست . و اگر نفقهء خويشان را مدّتى نداده باشد قضاى آن واجب نيست . امّا اگر ايشان را حاكم شرع اذن داده باشد براى نفقهء خود قرض كنند بهواسطهء آنكه خويش ايشان غايب باشد دادن آن قرض بر او واجب است .
و هر گاه پدر [ 3 ] موجود نباشد يا موجود باشد و مفلس باشد نفقهء فرزند بر جدّ لازم است و هرچند بالا رود ، و اگر جدّ نيز موجود نباشد يا مفلس باشد براجداد مادرى واجب است كه بالسويّه نفقه دهند . و هرخويشى كه نزديكتر باشد مقدّم است در نفقه دادن ايشان از آن از خويشى كه دور تر باشد . و پدر و مادر او و فرزندان در نفقه گرفتن برابرند .
سبب دوم : زن بودن ،
چه نفقهء زن برشوهر واجب مىشود به چهار شرط : اوّل آنكه :
زن دايمى باشد ، چه نفقهء متعه واجب نيست . و نفقهء زنى كه او را طلاق رجعى داده باشند
هامش
[ 1 ] - فرمايش بعض از مجتهدين اولى و احوط است . ( صدر )
[ 2 ] و زوجهء خود اگر زوجه داشته باشد . ( يزدى )
[ 3 ] ترتيب مرقوم احوط است . ( تويسركانى )
( 1 ) شيخ طوسى ، خلاف 5 : 128 ، مسألهء 31 . سيّد عاملى ، نهاية المرام 1 : 485 .