فصل نهم در بيان آنكه در چند موضع نكاح فسخ مىشود :
بدانكه در بيست و هشت موضع نكاح بر طرف مىشود :
اوّل آنكه : طلاق دهند .
دوم آنكه : در ميانهء زن و شوهر زن رنجش بهم رسد و زن چيزى در عوض دهد به شوهر تا او را طلاق گويد و اين را طلاق خلع و مبارات گويند .
سوم آنكه : ولىّ او در حالت طفوليّت او را به همجنس نداده باشد - يعنى بهغير مثل خود نكاح كرده باشد - چه در اين صورت بعد از بالغ شدن مىتواند فسخ كرد . [ 1 ]
چهارم آنكه : ولىّ طفل او را بهديوانه يا خنثى [ 2 ] يا خصى نكاح كند ، چه بعد از بالغ شدن اختيار فسخ دارد .
پنجم آنكه : زن كافر پيش از دخول [ 3 ] مسلمان شود چه او فسخ نكاح [ 4 ] خود مىتواند كرد و بعد از دخول موقوف است برانقضاى عدّه ، پس اگر عدّهء او منقضى شود شوهر او مسلمان نشود فسخ مىكند .
ششم [ 5 ] آنكه : زن جهوديّه كه پيش از دخول از دين خود به دين اسلام انتقال كند چه نكاح او فسخ مىشود ، امّا بعد از دخول كردن موقوف است برانقضاى عدّه ، پس اگر عدّهء او منقضى شود و شوهرش مسلمان نشود فسخ مىشود . و همچنين است حكم كسى
هامش
[ 1 ] جواز فسخ محلّ تأمّل است . ( تويسركانى )
* محتاج به مراجعه است . ( صدر )
* فضولى است ، پس صحّت محتاج است به اجازه ، نه آنكه بطلان محتاج به فسخ باشد و همچنين در فرض بعد . ( يزدى )
[ 2 ] در خنثى مشكل نكاح باطل است و در واضح فسخ مشكل است . ( تويسركانى ، صدر )
[ 3 ] پيش از دخول نكاح باطل مىشود . ( تويسركانى )
* ظاهراً پيش از دخول نكاح باطل مىشود . ( صدر )
[ 4 ] حاجت به فسخ نيست به مجرّد اسلام منفسخ مىشود و در صورت دوم نيز بعد از انقضاى عدّه منفسخ مىشود . ( دهكردى ، نخجوانى ، يزدى )
[ 5 ] محلّ تأمّل است . ( تويسركانى )