ديگراحداث كند . [ 1 ] و در بعضى احاديث جهت حريم قنات نيزهمينمقدار وارد شده « 1 » .
هشتم حريم راه : و آن در زمين موات هفت ذرع [ 2 ] است .
و اين حريمها در زمين موات است و حريم در زمين معموره نيست .
فصل يازدهم در مشتركات
بدانكه منافع مشتركه برپنج قسم است :
قسم اوّل راهها :
و فايدهء اين آن است كه در رفتن و نشستن در آن ضرر بهجماعتى كه از آن راه مىروند نرساند ، و اگر جهت خريد و فروش در راه بنشيند پس اگر راه وسيع باشد كه به متردّدين ضرر نرساند جايز است ، امّا با ضرر جايز نيست .
و اگر خود از آنجا برخيزد و متاع خود آنجا بگذارد ديگرى نمىتواند آنجا نشست ، امّا اگر متاع خود را نيز بردارد و قصد داشته باشد كه باز به همان مكان عود نمايد ، ميانهء مجتهدين درآن خلاف است . اقرب آن است كه حقّ او از آن مكان باطل شد به برخاستن او از آن مكان .
و بناى دكّه در راه كردن جايز نيست ، و اگر در راه به چيزى چون بوريا سايه كند بهشرطى كه ضرر به متردّدين نرساند جايز است .
و اگر دو كس به يك دفعه در مكانى خواهند كه بنشينند ، اقرب آن است كه قرعه
هامش
[ 1 ] و اگر درازيد از مقدارين نيز ضرر داشته باشد به آن چشمه يا قنات باز جايز نيست . ( دهكردى ، نخجوانى ، يزدى )
[ 2 ] ذراع صحيح است نه ذرع ، مگر آنكه مراد از ذرع در امثال مقام ذراع بوده باشد و ذراع عبارتست از ابتداى مرفق تا سر انگشتان . ( تويسركانى )
( 1 ) كافى 5 : 296 ، حديث 8 . وسائل 25 : 426 ، حديث 5 .