تتمّه : آنچه به اين نماز تعلّق دارد بعد از نيّت و پنج تكبير و دعاها نوزده است : چهار امر واجب ، و دوازده امر سنّت ، و سه امر مكروه .
امّا چهار امر واجب :
اوّل آنكه : در وقت نماز گزاردن سر ميّت به جانب راست مصلّى باشد ، پس اگر خلاف اين ظاهر شود اعادهء نماز واجب است .
دوم آنكه : ميّت را در آن وقت برپشت بخوابانند نه برپهلو ، و اگر خلاف اين ظاهر شود اعادهء نماز واجب است .
سوم آنكه : مصلّى از تابوت ميّت بسيار دور نباشد .
چهارم آنكه : نماز گزاردن بعد از تغسيل و تكفين باشد .
و بدانكه آنچه در اين نماز [ 1 ] مجزيست و كمتر از آن مجزى نيست آن است كه بعد از نيّت و تكبير احرام بگويد : « اشْهَدُ انْ لا الهَ الَّا اللَّهُ وَاشْهَدُ انَّ مُحَمَّدًا رَسُوْلُاللَّهِ » و بعد از تكبير دوم بگويد : « اللَّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ والِ مُحَمَّدٍ » و بعد از تكبير سوم بگويد : « اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُؤْمِنيْنَ وَالْمُؤْمِناتِ » و بعد از تكبير چهارم دعاى ميّت را بجاآورد به اين نحو : « اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِهذَا الْمَيّت » و در تكبير پنجم نماز را ختم كند .
امّا آن دوازده امرى كه در اين نماز سنّت است :
اوّل : مصلّى متطهّر باشد .
دوم : پيشنماز محاذى كمر ميّت ايستد اگر مُذكّر باشد [ 2 ] و محاذى سينهء ميّت ايستد اگر مؤنّث باشد .
سوم : كفش از پا بيرون كردن [ 3 ] .
چهارم : نزديك ايستادن [ 4 ] به حيثيّتى كه اگر بادى وزد دامن مصلّى به تابوت برسد .
هامش
[ 1 ] - آنچه در اين نماز معتبر است علاوه بر نيّت و پنچ تكبير شهادتين و صلوات بر محمّد و آلمحمّد است و استغفار از براى مؤمنين و مؤمنات و دعا از براى ميّت . ( تويسركانى )
[ 2 ] در استحباب اين در غير از مرد و زن اشكال است . ( خراسانى )
[ 3 ] در استحباب كفش بيرونآ وردن اشكال است ، اگرچه با آن نماز خواندن كراهت دارد . ( خراسانى )
[ 4 ] استحباب اين معلوم نيست . ( خراسانى )