اوّل آنكه : ميّت سرد شده باشد .
دوم آنكه : او را غسل نداده باشند .
سوم آنكه : شهيد نباشد ، كه شهيد را غسل دادن جايز نيست ، و اگر بدن كسى به بدن او برسد بر آن كس نيز غسل واجب نمىشود .
چهارم آنكه : دو عضوى كه به هم رسد حيات داشته باشد [ 1 ] مثل ناخن و مو و استخوان نباشد [ 2 ] .
پنجم آنكه : ميّت در حال حيات واجبالقتل نشده باشد [ 3 ] و خود را غسل ميّت
هامش
* خوب است كه وضوء را بعد از اغسال مذكوره به قصد قربت مطلقه يعنى بدون قصد خصوص وجوب و ندب بجا آورد . ( دهكردى )
* به ملاحظهء بعض اخبارى كه از معصومين عليهم السلام وارد شده كه غسل از وضوء كافى است اگر بعد از غسل پاك شدن از استحاضه و همچنين بعد از باقى اغسال مذكوره خود را محدث به اصغر نمايند وضوء بسازند و در غسلهاى مستحبى اگر وضوء پيش از آنها بسازند رعايت احتياط و نهايت حزم را مرعى داشتهاند . ( صدر )
* اظهر و اقوى در حيض و نفاس و مسّ ميّت عدم ابطال وضوء است بر اين اغسال و احوط از آن اين است كه اگر اتيان به وضوء و غسل پيش از وقت شود بعد از دخول وقت ناقض به عمل آورد بعد از آن وضوء بگيرد . ( نخجوانى )
[ 1 ] بلكه حيات در آن دو عضو معتبر نيست و كفايت مىكند صدق مسّ و ظاهر عدم تحقّق آناست در موى . ( خراسانى )
* حيات داشتن در هيچ يك از ماس و ممسوس معتبر نيست ، بلكه مناط صدق مسّ است عرفاً و ظاهراً در ناخن و دندان و موى مژگان و ابرو و موهاى ملاصق بدن صادق باشد و در مسترسل از لحيه و گيسو صادق نيست . ( دهكردى )
[ 2 ] در ناخن و استخوان احتياط را ترك ننمايند . ( كوهكمرهاى )
* احوط لزوم غسل است در مسّ نمودن موى خفيف كوتاه ميّت ، چنانچه احوط لزوم غسل است در مسّ نمودن ميّت به موهاى خفيف كوتاه مسّ كننده . ( مازندرانى )
* در ناخن و استخوان غسل واجب است ماسّ باشند يا ممسوس ، بلى در موى ماسّاً يا ممسوساً واجب نيست ( يزدى )
[ 3 ] ثبوت اين حكم براى مطلق كسى كه واجب القتل باشد معلوم نيست اقتصار نمودن به كسىكه به قصاص كشته مىشود يا به رجم أوجه است . ( مازندرانى )