براى آن واجب مىدانند « 1 » و بعضى مخصوص آن نمىدانند بلكه اذان را از براى هريك از نمازهاى پنجگانه واجب مىدانند « 2 » و بعضى همين [ را ] از براى نماز صبح و مغرب واجب مىدانند و بس « 3 » .
و اذان از براى غيرنمازهاى پنجگانه سنّت نيست بلكه حرام است ، امّا سنّت است كه سه نوبت « الصلاة » گفته شود . و در اذان گفتن از براى نماز يوميّه ثواب عظيم است و احاديث در اين باب از حضرت رسالت پناه صلى الله عليه و آله و سلم و حضرات ائمّهء معصومين عليهم السلام بسيار است ، مثل آنكه در حديث آمده كه : هركس در شهرى از شهرهاى اسلام اذان بگويد بهشت بر او واجب مىشود « 4 » .
و بدانكه لازم نيست كه مؤذّن بالغ باشد ، پس اگر طفل مميّز اذان بگويد كافى است .
و اذان زن از براى زنان و از براى مردانى كه محرم او باشند [ 1 ] جايز است به شرط [ 2 ] آنكه نامحرم آواز او را نشنود ، امّا اگر زن بسيار پير باشد و از شنيدن آواز او حظّى نباشد جايز است كه مردان نامحرم بشنوند [ 3 ] .
تتمّه : آنچه به اذان متعلّق است سى امر است : نوزده امر سنّت ، و نُه امر مكروه ، و دو امر حرام .
هامش
[ 1 ] - احوط عدم كفايت اذان زن است براى مردان محرم . ( خراسانى )
* كفايت اذان زن براى مردانى كه محرم او باشند محلّ اشكال ، بلكه منع است . ( مازندرانى )
* لكن احوط عدم اكتفاء مرد است به اذان زن ، هرچند محرم باشد . ( نخجوانى ، يزدى )
[ 2 ] اين شرط احوط است . ( تويسركانى )
[ 3 ] البتّه در اين صورت نيز اذان نگويد . ( كوهكمرهاى )
( 1 ) سيّد مرتضى در نماز صبح و مغرب و جمعه بر مردان و زنان واجب دانسته است ، رسائل 3 : 29 ، و به ابن جنيد در خصوص مردان نسبت داده است ، رجوع شود به مختلف 2 : 199 ، و مدارك 3 : 257 .
( 2 ) قائل به اين قول يافت نشد .
( 3 ) علّامه در مختلف 2 : 120 و محقّق عاملى در مدارك 3 : 257 به ابن ابى عقيل نسبت داده .
( 4 ) تهذيب 2 : 283 ، حديث 1126 . وسائل 5 : 371 ، حديث 1 .