هر چيز داراى افكار انقلابى و احساسات تند اجتماعى بودند . از مشخصات اين مكتب يكى اين است كه از منطق مخصوص « ديالكتيك » پيروى مىكند .
كارل ماركس كه پايه گذار اصلى ماترياليسم ديالكتيك به شمار مىرود ، براى مدت كوتاهى شاگرد هگل ، « 1 » فيلسوف بزرگ آلمان بوده و منطق ديالكتيك را از او آموخته است . هگل در افكار فلسفى خود ، مادى نبود ، ولى كارل ماركس فلسفهء مادى را پسنديد و آن را بر منطق ديالكتيك كه از استاد آموخته بود ، استوار كرد و از اين جا ماترياليسم ديالكتيك به وجود آمد .
يكى ديگر از مشخصات آن اين است كه بر خلاف ساير سيستمهاى فلسفى كه تاكنون در دنيا پديد آمده است مقصود و هدف اصلى ، تحقيق در مسائل بغرنج فلسفى نيست ، بلكه مقصود اصلى ، يافتن مبنا براى ايدهها و افكار مخصوص اجتماعى و سياسى و اقتصادى است .
پرچمداران اين مكتب به جاى آن كه عمر خود را مانند ساير فلاسفه و دانشمندان صرف تفكر و تحقيق در مسائل پيچيده و بغرنج علمى يا فلسفى بكنند ، صرف مبارزات حزبى و سياسى كردهاند . و مطابق آنچه در مجلهء « انترناسيوناليست » كه از طرف پيروان اين مكتب در ايران در سنهء 1325 منتشر مىشد مسطور است ، كارل ماركس از سن 24 سالگى كه تز دكتراى خود را گذراند ، وارد مبارزات سياسى شد و تا سن 31 سالگى كه از پاريس تبعيد گرديد و به لندن عزيمت كرد ، دايماً در مبارزه و كشمكش و دچار مزاحمتها و تبعيدها بود ؛ گاهى در آلمان و گاهى در پاريس و گاهى در بروكسل به سر مىبرد و در خلال اين كشمكشها بود كه از طرف اتحاديهء كمونيستها در بروكسل مأمور تهيه و تدوين برنامهء حزب كمونيست گرديد و كتاب مانيفست « 2 » را كه به قول لنين مظهر ماترياليسم تاريخى و ماترياليسم ديالكتيك و مظهر تئورى مربوط به مبارزهء طبقاتى و آموزشهاى اجتماعى و اقتصادى مكتب ماركس است ، به وجود آورد .
ماركس از سال 1851 به بعد در لندن كه تا آخر عمر در آنجا به سر برد ، در عين سرگرمى به مبارزات اجتماعى ، اوقات خويش را صرف نگارش « كاپيتال » « 3 » كه به قول آن مجله ، اساس نظريات اقتصادى و پايهء تئورىهاى اجتماعى و سياسى مكتب ماركس مىباشد ، نمود .
مطابق مسطورات آن مجله ، انگلس از 18 سالگى مدرسه را ترك گفت و در 21 سالگى به برلن رفت و در ارتش اسم نويسى نمود و در ضمن انجام امور دولتى ، در كنفرانسهاى اونيورسيتهء
هامش
( 1 ). 1 . Hegel( 2 ). 2 . Manifest( 3 ). 3 . Capital