از اهل علم خارج از حوزهء قم نيز كه از موضوع آگاه شده بودند نسخههايى تهيه مىكردند و اين مقالات دست به دست مىگشت تا آن كه در حدود يك سال و نيم پيش عدهاى از علاقهمندان تقاضا كردند كه اين مقالات از همين حالا چاپ شود تا مورد استفادهء عموم قرار گيرد و ضمناً متذكر شدند كه با آن كه به زبان فارسى نوشته شده و سعى شده است حتى الامكان ساده باشد ، براى فهم عمومى ثقيل است و احتياج به توضيحاتى دارد ، لهذا خوب است از اين لحاظ تجديد نظرى بشود . مقارن اين احوال ، مقدرات ، اين جانب را پس از پانزده سال اقامت و اشتغال علمى در حوزهء قم به تهران كشانيد . حضرت معظم له به واسطهء كثرت مشاغل تدريسى و تأليفى فقهى و اصولى و تفسيرى و فلسفى ، اين كار را به عهدهء اين جانب گذاشتند و اينجانب نيز چند ماه وقت خود را تا حدى كه ساير مشاغل اجازه مىداد صرف اين كار كردم و به توضيح بعضى قسمتها و اضافه كردن بعضى قسمتها - در مواردى كه به نظر خودم لزوم آنها را استنباط كردم - به ضمانت شخص خودم پرداختم و بالأخره به همين صورتى در آمد كه ملاحظه مىفرماييد .
اين جانب تاكنون به نوشتن پاورقى براى چهار مقاله از اين سلسله مقالات توفيق يافتهام كه با خود آن چهار مقاله به عنوان جلد اوّل كتاب از نظر خوانندگان محترم مىگذرد . و همان طورى كه ملاحظه مىفرماييد مقالهء اوّل ، در معرفى فلسفه است ( فلسفه چيست ؟ ) و سه مقالهء ديگر ، در مسائل مربوط به علم ( ادراك ) است كه يكى به عنوان « رئاليسم و ايدئاليسم » و ديگرى به عنوان « علم و ادراك » و سومى تحت عنوان « ارزش معلومات » نگارش يافته . ساير مقالاتى كه تاكنون از طرف مؤلف تنظيم شده از اين قرار است :
مقالهء پنجم : پيدايش كثرت در علم ؛
مقالهء ششم : ادراكات اعتباريه ؛
مقالهء هفتم : مباحث وجود ؛
مقالهء هشتم : امكان و وجوب ، جبر و اختيار ؛
مقالهء نهم : علت و معلول ؛
مقالهء دهم : امكان و فعليت ، حركت و زمان ؛
مقالهء يازدهم : حدوث و قدم ، تقدم ، تأخر ، معيت ؛
مقالهء دوازدهم : وحدت و كثرت ؛
مقالهء سيزدهم : مهيت ، جوهر و عرض ؛
مقالهء چهاردهم : خداى جهان و جهان ( الهيات ) .
در ضمن اين فصول و مقالات ، آراى بسيارى از دانشمندان قديم و جديد ، چه الهى و چه مادى ،
تحريرى بر اصول فلسفه و روش رئاليسم ( فارسى ) — صفحة 31
مساهمون: محمد باقر شريعتى سبزوارى
ص٣١