اشكال يا تقرير نظر ماديين
اين دانشمندان مىگويند : در جهان طبيعت تأثير يك طرفى به حكم آزمايشهاى علمى موجود نيست و هر مؤثر « متأثرى » را مىخواهد كه عيناً در وجود اثر ، ذى دخل بوده باشد و به همين لحاظ « مؤثر » هم هست . پس اثر ، پيوسته با شركت طرفين حاصل شده و فرزند و زاييده مجموع پدر - مادر « مؤثر و متأثر » مادى خود مىباشد ، پس ادراك حسى نيز نتيجه تأثير متقابل ماده خارج و سلسله اعصاب يا مغز مىباشد كه در پديدههاى زنده و منجمله انسان يافت مىشود و چنان كه تأثير اعصاب يا مغز بى وجود ماده خارجى معنا ندارد و همچنين تأثير ماده خارجى بىتأثر اعصاب يا مغز معنا ندارد ، هم چنان تأثير و تأثر ماده خارجى و اعصاب يا مغز بىتولد و پيدايش اثر مادى ، در سلسله اعصاب يا مغز كه تركيب مخصوصى از ماده مىباشد ، معنا ندارد و بالعكس و از اين روى فكر و ادراك كه پيرو اين تأثير و تأثر پيدا مىشود ، يك خاصه مادى خواهد بود كه در مغز مثلًا پديد مىآيد .
و چون مغز خاصيت توليد را دارد ، مىتواند از فكر خود « همان خاصه مادى تازه » متأثر شده - البته اين تأثير دوم نيز به طور جبر و پيرو تأثير طبيعت و محيط خواهد بود - فكرهاى تازه كه اعصاب توانايى گرفتن آنها را از خارج نداشت ، توليد كند ، مىتواند علم به علم به هم رساند . معلومات معنوى و روحى پيدا كند ، قوانين كليه در طبيعت مانند قانون عليت و معلوليت كشف نمايد - معلومات حسى هر يك از حواس را به ديگرى مبدل سازد . اينها اقسام مختلفه افكار و ادراكاتى هستند كه پشت سر هم تدريجاً زاييده مغز بوده هويتى جز اين كه خاصيت مادى تركيب مخصوص ماده « مغز » هستند ندارند .
پاسخ
ما از اين بيان - كه خلاصه آن : انجام يافتن يك عمل فيزيكى است در انسان در