به جنگ برخاسته و سخنانشان را ابطال مىنمايند ؟
دانشمندان ديالكتيك در پاسخ مىگويند :
واقعيت خارج چون در تحول دائمى است ثابت نيست و تغيير عين ذاتش مىباشد و وصف و موصوف در آن يكى است ، اگرچه به حسب تعبير از اين مصداق با مجموع دو مفهوم حكايت مىكنيم و آنگاه متافيزيك دو مفهوم مطلق مىپندارد .
در پاسخ اين پاسخ مىگوييم :
تغيير و تحول را در واقعيت « ماده » قبول داريم ولى « فكر » اين خاصه را ندارد و همين سخن كه شما مىگوييد اين مفهوم در پندار شما مطلق و ثابت است ، دليل ماست بر مدعاى خودمان . . . .
نكته سوم
ايدهآليست حقيقى كسى است كه مطلق واقعيات را نفى مىكند كه در معناى نفى مطلق است و اينان اگرچه بسيار كم و ناياب و شايد در اين عصر مصداق نداشته باشند ولى دستهاى از قدما را تاريخ با اين مسلك ضبط نموده است و در هر حال ايدهآليست - سوفسطى به معناى حقيقى كلمه اينانند :
با اين همه ، ما نمىتوانيم باور كنيم كه انسانى پيدا شود كه داراى خلقت صحيح بوده و مانند ساير افراد انسانكارهاى اين نوع را انجام دهد و علوم و ادراكات كه در ساير افراد نوع يافته مىشود ، در وى يافته نشود . هر يك از ما با يك آزمايش دامنهدار هزاران فعل از خود ديده كه از علوم مختلفه به عنوان واقع بينى - نه به عنوان انديشه - سرچشمه مىگيرد و هر فعل ارادى وى متكى به اراده و هر اراده متكى به علم مىباشد و همچنين هر يك از ما هزاران فرد از نوع خود با هزاران فعل ديده كه همه آنها با اراده