هدايت طبيعت بسته به تجهيزاتى است كه ساختمان نوعى داراى آنها مىباشد و از اين روى هدايت طبيعت « احكام فطرى » به كارهايى كه با اشكال و تركيبات جهازات بدنى وفق مىدهد محدود خواهد بود ؛ مثلًا از اين راه ما هيچ گاه تمايل جنسى را كه از غير طريق زناشويى انجام مىگيرد - مرد با مرد ، زن با زن ، زن و مرد از غير طريق زناشويى ، انسان با غير انسان ، انسان با خود ، تناسل از غير طريق ازدواج - تجويز نخواهيم نمود .
مثلًا تربيت اشتراكى نوزادان و الغاء نسبت و وراثت و ابطالنژاد و . . . را تحسين نخواهيم كرد ، زيرا ساختمان مربوط به ازدواج و تربيت با اين قضايا وفق نمىدهد .
5 - اعتبارات سهگانه نامبرده از اعتبارات ثابته مىباشند .
5 . اصل متابعت علم
پر روشن است كه قواى فعاله در ماده چنان كه خود مادى هستند فعاليت آنها نيز در ماده مىباشد و يك قوه فعاله همين كه مادهاى را مناسب فعاليت خود يافت شروع به فعاليت كرده و اثر خود را به سوى متأثر خود روانه خواهد ساخت و انسان و هر موجود زنده در فعاليت خود از اين حكم مستثنى نيستند .
ما در صحنهء فعاليت خود با واقعيت خارج كار داريم ، واقعيت خارج را مىخواهيم ، با كسى كه سخن مىگوييم با شنونده خارجى رازگويى مىنماييم . به سوى مقصدى كه روانه مىشويم مقصد را مىجوييم و اگر مىخوريم يا مىآشاميم ، يا برمىخيزيم و اگر چشم باز مىكنيم يا گوش فرامىگيريم ، يا مىچشيم ، يا مىبوييم ، يا دست مىماليم يا پاى مىگذاريم و اگر مىخنديم ، يا مىگرييم و اگر شاد مىباشيم ، يا اندوهگين مىشويم و اگر دوست مىگيريم ، يا دشمن مىداريم و اگر و اگر . . . در همه اين مراحل سر و كار ما با خود خارج و واقعيت هستى است ، زيرا به حسب فطرت و غريزه رئاليست و واقع بين هستيم ( چنان كه در مقاله دوم و سوم روشن گرديد . )