اشكال باينكه فصل از اين جهت كه جزء ماهيّت است در ترتّب حكم ، مستقلّ نيست و حكم ، تنها براى نوع است مدفوع است باينكه فصل ، محصّل نوع بوده ، در حقيقت عين آن مىباشد ، توضيح اين مطالب همه در متن درس بيان گرديده مراجعه نمائيد .
تضادّ داراى سه حكم ويژه است :
1 - تضادّ در بيش از دو طرف متضادّ واقع نميشود .
2 - دو امر متضادّ تعاقب بر موضوع واحدى دارند .
3 - موضوع تضادّ بايد واحد بخصوص باشد .
علّت اين سه حكم و توضيح آنها در متن درس بيان گرديده است .
تمانع بين « واحد و كثير » واقع است زيرا واحد و كثير در شىء واحد از يك جهت يك جا جمع نميشود امّا اين تمانع بملاحظهء ذاتش آيا از سنخ تقابل است يا نه ميان فلاسفه اختلاف است ؟
توضيح اين اختلاف و حقّ در مسأله و برخى ديگر از مسائل مربوط به تمانع در آخر متن درس ذكر گرديده ، مراجعه نمائيد .
شرح نهاية الحكمة ( فارسى ) — صفحة 555
مساهمون: الشيخ حسين الحقاني
ص٥٥٥