و
« نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ * عَلى قَلْبِكَ لِتَكُونَ مِنَ الْمُنْذِرِينَ »
« 1 » و
« نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ »
« 2 » . در اين آيات گاهى به روح تعبير شده و گاهى به جبرئيل عليه السلام كه مفيد نوعى اتّحاد بين آن دو است و اين نكته هم واضح است كه اين اتّحاد غير از اتّحادِ حلولى است كه ساحت وجود از آن بهدور و مبرّاست .
روايات ارواح پنجگانه
در بصائر الدرجات مسنداً از حسن بن ابراهيم از امام صادق عليه السلام نقل شده كه ايشان درجواب سؤال از علم امام عليه السلام فرمودند : « در انبيا و اوصيا پنج روح وجود دارد : روح بدن ، روح قدس ، روح قوّت ، روح شهوت و روح ايمان و در مؤمنان چهار روح وجود دارد و فقط روحالقدس را فاقدند : روح بدن ، روح قوّت ، روح شهوت و روح ايمان . در كفّار سه روح است : روح بدن ، روح قوّت و روح شهوت » . سپس امام فرمود : « و جسد مادامى كه مرتكب گناه كبيرهاى نشده است روح ايمان وى را همراهى خواهد كرد و همين كه مرتكب آن گردد ، وى را ترك خواهد گفت و اما روحالقدس اگر در كسى سكنا و مقام گيرد هيچگاه مرتكب كبيره نخواهد گشت » . 20
و در تفسير عيّاشى در ذيل آيهء شريفهء
« يَسْئَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ »
« 3 » از امام باقر و صادق عليهما السلام نقل كرده : « به درستى كه روح ، خلقى از مخلوقات خداوند است كه وى را ديد و قوت و تأييدى است كه در قلوب مؤمنان و رسل قرار مىدهد . » 21 از اين
هامش
( 1 ) . شعراء ، آيههاى 193 - 194 ؛ روحالامين قرآن را بر قلبت نازل كرد تا خلق را انذار دهى
( 2 ) . نحل ، آيه 102 ؛ قرآن را روحالقدس نازل كرد
( 3 ) . اسراء ، آيه 85 ؛ از تو دربارهء روح مىپرسند