فرق بين « كتاب » و « طائر »
خداوند تعالى فرموده است :
« وَ نُخْرِجُ لَهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ كِتاباً يَلْقاهُ مَنْشُوراً »
« 1 » و محتملًا اين كتاب چيزى است غير از « طائر » ى كه بر گردن انسان آويخته مىگردد [ گريبانگير او مىشود ] ، زيرا اگر اين كتاب ، همان طائر بود ، مناسب بود كه بفرمايد :
« و نخرجه كتابا » در حالى كه فرمود : «
وَ نُخْرِجُ لَهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ كِتاباً » .
162 بنابراين ، اين آيه هم سياق با آياتى مانند :
« وَ إِذَا الصُّحُفُ نُشِرَتْ »
« 2 » مىباشد ، و به دنبال آن فرموده است :
« اقْرَأْ كِتابَكَ كَفى بِنَفْسِكَ الْيَوْمَ عَلَيْكَ حَسِيباً »
« 3 » و از اين آيه چنين به دست مىآيد كه وضع كتاب و كيفيت خواندن آن ، با وضع و كيفيت آن در دنيا فرق دارد و تنها نوعى يادآورى است .
خداى تعالى مىفرمايد :
« يُنَبَّؤُا الْإِنْسانُ يَوْمَئِذٍ بِما قَدَّمَ وَ أَخَّرَ »
« 4 » اين آيه درباره جزئيات اعمالى است كه آن روز ، به ياد انسان آورده مىشوند . از طرف ديگر خداى تعالى فرموده است :
« بَلِ الْإِنْسانُ عَلى نَفْسِهِ بَصِيرَةٌ »
« 5 » كه اين آيه درباره آگاهى انسان به وضع خويش بهطور اجمال و سربسته است و در گذشته ، روايتى كه كيفيت خواندن كتاب را بيان مىكرد ، آورديم ، واللّه العالم .
فصل 9 : شهدا در روز رستاخيز
خداوند متعال درباره شهدا مىفرمايد :
« وَ أَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّها وَ وُضِعَ
هامش
( 1 ) . بنىاسرائيل ، آيه 13 ؛ و در روز قيامت براى او كتابى آشكار مىسازيم كه آن را باز ( و ورق - ورق ) مشاهده كند
( 2 ) . تكوير ، آيه 10 ؛ و آن هنگام كه نامهها گشوده و پراكنده شود
( 3 ) . بنىاسرائيل ، آيه 14 ؛ ( امروز ) كتاب ( نامهء عمل ) خويش را بخوان كه خود تنها براى رسيدگى به حساب خويشكافى هستى
( 4 ) . قيامت ، آيه 13 ؛ آن روز آدمى به هر نيك و بدى كه در مقدّم و مؤخّر عمر كرده آگاه خواهد شد
( 5 ) . همان ، آيه 14 ؛ بلكه انسان به نفس خويش دانا و آگاه است