و سببيت است و شاهد بر اين مطلب ، اين آيه شريفه است :
« فَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتابَهُ بِيَمِينِهِ * فَسَوْفَ يُحاسَبُ حِساباً يَسِيراً * وَ يَنْقَلِبُ إِلى أَهْلِهِ مَسْرُوراً * وَ أَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتابَهُ وَراءَ ظَهْرِهِ * فَسَوْفَ يَدْعُوا ثُبُوراً »
« 1 » كه در اينجا به جاى « شمال » ، « وراء ظهره » به كار برده است و اين دليل بر اين است كه دست چپ مقصود نيست ، چرا كه در اين صورت « وراء ظهره » نمىتوانست اين معنا را برساند .
شاهد ديگر ، اين آيه شريفه است :
« يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ فَمَنْ أُوتِيَ كِتابَهُ بِيَمِينِهِ فَأُولئِكَ يَقْرَؤُنَ كِتابَهُمْ وَ لا يُظْلَمُونَ فَتِيلًا * وَ مَنْ كانَ فِي هذِهِ أَعْمى فَهُوَ فِي الْآخِرَةِ أَعْمى وَ أَضَلُّ سَبِيلًا »
« 2 » زيرا در اين آيه فرموده است : آنها را « بامامهم » مىخواند نه « إلى إمامهم » در صورتى كه در موارد ديگر كه وساطت مقصود نبود « إلى » به كار برده و فرمود :
« كُلُّ أُمَّةٍ تُدْعى إِلى كِتابِهَا »
و نفرمود : « بكتابها » ، بنابراين « الدعوة بالامام » ( فراخواندن به توسط امام ) غير از « الدعوة الى الكتاب » ( فراخواندن به سوى كتاب ) است .
[ پس از آن كه خداى متعال بهطور اجمال ، فراخواندهشدن همه مردم را به توسط امامشان ذكر نمود ] تفصيل آن را نيز بيان كرده است : گروهى از آنان كتابشان را از جانب « يمين » دريافت مىدارند ، پس اين يمين همان امام حق آنهاست كه به توسط او فرا خوانده مىشوند
« يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ »
و به جاى آن كه بفرمايد : گروه ديگرى به توسط « شمال » كتابشان را دريافت مىدارند ، فرمود :
« وَ مَنْ كانَ فِي هذِهِ أَعْمى فَهُوَ فِي الْآخِرَةِ أَعْمى
هامش
( 1 ) . انشقاق ، آيههاى 7 - 11 ؛ پس هر كس را در آن روز نامهء اعمال به دست راست دهند . آن كس [ خوشا به حالش كه ] حسابش بسيار آسان كنند ، و او به سوى كسان و خويشانش [ در بهشت ] مسرور و شادمان خواهد رفت . و اما آن كس كه نامهء اعمالش از پشت سر [ به دست چپ ] بدهند ، به زودى بر هلاك خود آه و فرياد بسيار كند
( 2 ) . بنىاسرائيل ، آيههاى 71 - 72 ؛ اى رسول ما ! به ياد آر روزى را كه ما هر گروهى از مردم را با پيشوايشان [ درپيشگاه حقيقت ] دعوت مىكنيم پس هر كس كه نامهء عملش را به دست راست دهند آنها نامهء خود را قرائت كنند و كمترين ستمى به آنها نخواهد شد . هر كس در اين جهان نابينا [ ى كفر و ضلالت ] است در عالم آخرت نيز نابينا و گمراهتر خواهد بود