زمين بر او پوشيده نيست و به عدد و وزن همهء اشياى عالم است ، محفوظ خواهد بود .
خاكِ موجودات ذى روح در ميان خاكهاى ديگر همچون طلايى است كه در خاك نهاده شده . چون زمان بعث فرا رسد ، آسمان باريدن خواهد گرفت ؛ باريدنى كه براى برانگيختن است . به دنبال آن زمين برآمده و به شدّت مىلرزد چون مشكى كه به لرزه افتد . در اين حال ، خاك بشر ، نسبت به بقيهء خاكها ، همچون طلايى گردد كه با آب شسته شود . . . . و به دنبال آن خاك هر قالبى جمع مىگردد و به اذن خداوندِ قادر ، به جايى كه روح در آن است منتقل مىشود و با اذن مصوّر ( خداوند ) صورتها به شكل خويش بازگشته و روح در آن حلول مىكند و هنگامى كه وجودش تمام گرديد ، در خود هيچ شىء غريبى نمىيابد » . 139
همين مطلب را مىتوان از تمثيلهايى از قرآن فهميد كه در آنها خداوند بعث و احيا را به زندهگشتن زمين تشبيه مىكند :
« وَ أَحْيَيْنا بِهِ بَلْدَةً مَيْتاً كَذلِكَ الْخُرُوجُ »
« 1 » و
« وَ تَرَى الْأَرْضَ هامِدَةً فَإِذا أَنْزَلْنا عَلَيْهَا الْماءَ اهْتَزَّتْ وَ رَبَتْ وَ أَنْبَتَتْ مِنْ كُلِّ زَوْجٍ بَهِيجٍ * ذلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ وَ أَنَّهُ يُحْيِ الْمَوْتى وَ أَنَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ * وَ أَنَّ السَّاعَةَ آتِيَةٌ لا رَيْبَ فِيها وَ أَنَّ اللَّهَ يَبْعَثُ مَنْ فِي الْقُبُورِ »
« 2 » . همانطور كه ملاحظه مىكنيد ، اين آيات مىرسانند كه تغيير و تبديلاتى انجام مىگيرد تا انسان مادّى و يا تنها بدن او به غايتى كه خداوند تعيين فرموده و اصل شود و به همين ترتيب اين كلام خدا كه :
« وَ ضَرَبَ لَنا مَثَلًا وَ نَسِيَ خَلْقَهُ قالَ مَنْ يُحْيِ الْعِظامَ وَ هِيَ رَمِيمٌ * قُلْ يُحْيِيهَا الَّذِي أَنْشَأَها أَوَّلَ مَرَّةٍ وَ هُوَ بِكُلِّ خَلْقٍ عَلِيمٌ * الَّذِي جَعَلَ لَكُمْ مِنَ الشَّجَرِ الْأَخْضَرِ ناراً فَإِذا أَنْتُمْ
هامش
( 1 ) . ق ، آيه 11 ؛ و به باران زمين مرده را زنده ساختيم [ و خلق نيز ] همچنين پس از مرگ سر از خاك بيرون كنند
( 2 ) . حج ، آيههاى 5 - 7 ؛ زمين را بنگرى وقتى كه خشك و بىگياه باشد آنگاه باران بر آن فرو باريم تا سبز و خرّم شودو ( تخمها در آن ) نموّ كند و از هر نوع گياه زيبا برويد . اين [ آثار قدرت ] دليل است كه خداى قادر حقّ است و او البته مردگان را زنده خواهد كرد و او محقّقاً بر هر چيز تواناست . و محقّقاً ساعت قيامت بىهيچ شكّ و ترديد بيايد و خدا به يقين مردگان را از قبرها برانگيزد