در مورد قوانين شريعت علماى دينى سهل است ، حتى پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله - كسى كه آورندهء شريعت است - و جانشينان وى كه امامان و نگاهداران و آموزگاران شريعتاند كمترين اختيارى از خودشان ندارند . اينگونه سؤالات و اعتراضات از يك طرز تفكر غربى كه جامعه شناسان غربى دارند سرچشمه مىگيرد و آن اين است كه پيامبران صاحب شريعت يك عده نوابغ و متفكرين اجتماعى بودهاند كه به نفع جامعهء خود قيام نموده ، مردم را به راه راست دعوت كردهاند و قوانينى به حسب اقتضاى وقت كه تراوش فكريشان بوده وضع كرده و مردم را ياد دادهاند و خودشان را فرستادگان و افكار پاك خود را وحى آسمانى و سخن خدا و شريعت و دين خدا و سرچشمهء افكار بىآلايش خود را جبرئيل و ملك وحى ناميدهاند .
بديهى است طبق چنين نظرى قوانين اديان آسمانى و من جمله شريعت اسلام به محاذات مصلحت وقت بايد تنظيم شده باشد و اعتراضاتى كه از لابهلاى اين سؤالات چهلگانه نمودار است ، به جا خواهد بود .
ولى اين صاحبنظران در نظريهء خود راه خطا پيمودهاند و بىاينكه به دعاوى پيامبران رسيدگى كنند ، از روى حدس بىاساس قضاوتى نمودهاند . اگر چنانچه سند كتب آسمانى ديگر و تاريخ زندگانى پيامبران گذشته خالى از ابهام و تاريكى نباشد ، متن قرآن كريم كه كتاب آسمانى اسلام و تاريخ حيات پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله و بيانات قطعىالصدور آن حضرت و جانشينانش در دست است و اين نظر را تكذيب و تخطئه مىنمايد .
ما حالا نمىخواهيم از اسلام طرفدارى كنيم يا از حقانيت آن دفاع نماييم ، ولى كسى كه كمترين آشنايى با مدارك اين دين داشته باشد و مرورى به قرآن كريم و بيانات اولياى دين و خاصه پيغمبر آورندهء اين كتاب بنمايد ، خواهد ديد كه سرتاسر آنها اين نظريه را رد مىكند . قرآن كريم صريحاً مىگويد : « پيغمبر اكرم هيچگونه اختيارات و آزادى عمل در دين خدا ندارد و تنها رسانندهء پيام خداست » صريحاً
بررسى هاى اسلامى ( فارسى ) — صفحة 301
مساهمون: السيد محمدحسين الطباطبائي
ص٣٠١